416 กฏหมายระบุไว้หรือไม่ว่าต้องขุดลึกเท่าไหร่? (ตามกฏกระทรวงฉบับที่กำหนดฐานรากอาคาร พ.ศ. 2566 ระบุให้ฐานรากแผ่ต้องฝังลึกไม่น้อยกว่า 1 เมตรจากระดับผิวดิน (ยกเว้นวางบนชั้นหิน))
กฎหมายระบุไว้อย่างชัดเจนครับ สำหรับการก่อสร้างฐานรากอาคาร โดยมีการกำหนดความลึกขั้นต่ำเพื่อความมั่นคงปลอดภัยของโครงสร้าง ดังนี้ครับ
- ข้อกำหนดตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2566
ตาม กฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 (ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2567 เป็นต้นไป) ได้ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับความลึกของฐานรากแผ่ไว้ใน ข้อ 11 ดังนี้:
- ระดับความลึกขั้นต่ำ: ฐานรากแผ่ต้องมีระดับความลึกที่ฝังในดิน โดยวัดจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานราก ไม่น้อยกว่า 1 เมตร
- ความหนาของฐานราก: ฐานรากแผ่ต้องมีความหนา ไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร
- ข้อยกเว้น: ข้อกำหนดเรื่องความลึก 1 เมตรนี้ ไม่บังคับใช้กับฐานรากแผ่ที่วางอยู่บนชั้นหิน
- เหตุผลทางวิศวกรรมที่ต้องฝังลึก
การที่กฎหมายและมาตรฐานวิศวกรรมกำหนดให้ต้องฝังฐานรากลึกลงไปในดิน มีวัตถุประสงค์สำคัญหลายประการ:
- ป้องกันการกัดเซาะ: เพื่อไม่ให้สภาพความไม่แน่นอนของระดับผิวดิน เช่น น้ำฝนหรือน้ำท่วม กัดเซาะดินใต้ฐานรากจนทำให้ฐานรากทรุด
- หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงปริมาตรดิน: ดินเหนียวในระดับตื้นอาจมีการหดตัวในฤดูแล้งและขยายตัวในฤดูฝนตามการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำใต้ดิน ซึ่งอาจส่งผลให้ฐานรากขยับตัวได้
- การถ่ายน้ำหนักที่มั่นคง: การฝังลึกช่วยให้ฐานรากยึดเกาะกับชั้นดินเดิมที่มีความแน่นสม่ำเสมอ สามารถถ่ายน้ำหนักลงสู่ดินได้อย่างปลอดภัยมากกว่าดินชั้นบนหรือดินถมใหม่
- ข้อควรระวังเพิ่มเติม
- ต้องวางบนดินเดิม: ฐานรากแผ่ต้องวางอยู่บนชั้นดินฐานรากเดิมที่ไม่มีอินทรียสาร (เช่น เศษไม้หรือซากพืช) ปะปนอยู่
- กรณีขุดลึกเกิน 3 เมตร: หากหน้างานจำเป็นต้องขุดดินลึกเกิน 3 เมตร จะต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. การขุดดินและถมดิน พ.ศ. 2543 โดยต้องแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่นและมีระบบป้องกันดินพังทลายที่เหมาะสมด้วย
สรุปคือ ฐานรากแผ่ต้องฝังลึกอย่างน้อย 1 เมตรจากระดับผิวดิน ตามที่กฎกระทรวงล่าสุดระบุไว้ เพื่อป้องกันปัญหาทางโครงสร้างและการกัดเซาะในระยะยาวครับ