Category Archives: Academic

570 ข้างบ้านตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์ บ้านเราจะพังหรือร้าวไหม? (มีโอกาสเกิดรอยร้าวได้ แม้เสาเข็มสปันไมโครไพล์จะออกแบบมาให้มีแรงสั่นสะเทือนน้อยกว่าเสาเข็มตอกทั่วไป หากตอกชิดแนวรั้วหรือตัวบ้านมากเกินไป) การที่เพื่อนบ้านตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์ มีโอกาสเกิดรอยร้าวได้บ้าง แต่ความเสี่ยงที่จะทำให้อาคารพังถล่มนั้นต่ำกว่าการใช้เสาเข็มตอกขนาดใหญ่ทั่วไปอย่างมาก โดยมีรายละเอียดที่ควรทราบดังนี้ครับ แรงสั่นสะเทือนที่ต่ำกว่า: เสาเข็มสปันไมโครไพล์ถูกออกแบบมาให้มีรูกลวงตรงกลาง ซึ่งช่วยลดแรงดันของดินในขณะตอกลงได้ โดยดินจะขึ้นทางรูตรงกลางแทนที่จะถูกเบียดออกด้านข้างทั้งหมด จึงช่วยลดผลกระทบต่อโครงสร้างข้างเคียงได้ดี ความเสี่ยงจากการทำงานชิดแนวเขต: แม้ว่าจะมีแรงสั่นสะเทือนน้อยและสามารถตอกชิดกำแพงหรือกระจกได้ แต่หากมีการทำงานในพื้นที่แคบมากหรือตอกชิดแนวรั้วและตัวบ้านมากเกินไปโดยขาดความระมัดระวัง ก็ยังมีความเสี่ยงที่จะทำให้มวลดินเกิดการเคลื่อนตัวจนส่งผลให้สิ่งปลูกสร้างข้างเคียงเกิดรอยร้าวได้ ลักษณะความเสียหายที่อาจพบ: ส่วนใหญ่มักเป็นรอยร้าวที่ผิวปูนฉาบหรือรอยร้าวขนาดเล็ก เนื่องจากการสั่นสะเทือนสะสมในระดับที่ต่ำกว่าเสาเข็มตอกทั่วไปถึง 10 เท่า แต่หากฐานรากเดิมของบ้านเรามีความอ่อนแออยู่แล้ว แรงสั่นสะเทือนเพียงเล็กน้อยก็อาจส่งผลกระทบให้เห็นได้ชัดเจนขึ้น การป้องกันและเฝ้าระวัง: ตามมาตรฐานงานวิศวกรรม ก่อนการก่อสร้างควรมีการสำรวจและบันทึกภาพรอยร้าวเดิมของอาคารข้างเคียงในรัศมีที่อาจได้รับผลกระทบไว้เป็นหลักฐานอ้างอิง เพื่อตรวจสอบความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นระหว่างการตอก สรุปท้ายบทความ การตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์ข้างบ้าน มักไม่ก่อให้เกิดความเสียหายรุนแรงถึงขั้นบ้านพังถล่ม เนื่องจากนวัตกรรมรูกลวงตรงกลางช่วยซับแรงสั่นสะเทือนและแรงดันดินได้ดี อย่างไรก็ตาม “รอยร้าว” ยังสามารถเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะหากมีการตอกชิดแนวอาคารมากเกินไป หรือบ้านเดิมมีโครงสร้างฐานรากที่ไม่แข็งแรง เจ้าของบ้านควรสังเกตความผิดปกติในช่วงที่มีการตอก และผู้รับเหมาควรตรวจสอบค่าการสั่นสะเทือนให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานเพื่อความปลอดภัยของทุกฝ่าย

569 จะทราบได้อย่างไรว่าตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์ถึงชั้นดินแข็งแล้ว? การตรวจสอบว่าการตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์หยั่งถึงชั้นดินแข็งหรือชั้นดินดานแล้วนั้น ไม่ได้ดูเพียงแค่ว่าเสาเข็มจมลงไปลึกแค่ไหน แต่ต้องใช้เกณฑ์ทางวิศวกรรมในการตัดสินเพื่อให้มั่นใจว่ารากฐานจะสามารถรับน้ำหนักได้อย่างปลอดภัย โดยมีวิธีการตรวจสอบที่สำคัญดังนี้ครับ: การวัดค่าการตอก (Blow Count) นี่คือหัวใจสำคัญในการตรวจสอบขณะปฏิบัติงานจริง วิศวกรจะกำหนดจำนวนครั้งในการตอกที่ต้องใช้เพื่อให้เสาเข็มจมลงในระยะที่กำหนด หากตอกลงได้ง่าย (Blow Count ต่ำ): แสดงว่าปลายเสาเข็มยังอยู่ในชั้นดินอ่อน ต้องต่อเสาเข็มและตอกเพิ่มลงไปอีก หากตอกลงได้ยากขึ้นอย่างรวดเร็ว (Blow Count สูง): แสดงว่าปลายเสาเข็มเริ่มเคลื่อนเข้าสู่ชั้นดินที่แน่นหรือแข็งขึ้น จนกระทั่งถึงจุดที่ดินมีความแน่นเพียงพอตามที่วิศวกรคำนวณไว้ การเช็คระยะจม 10 ครั้งสุดท้าย (Last 10 Blows) เป็นวิธีมาตรฐานที่แม่นยำที่สุดในการยืนยันว่าเสาเข็มถึงชั้นดินแข็งแล้ว (End Bearing) วิธีการ: เมื่อตอกเสาเข็มลงไปจนถึงระดับที่คาดว่าเป็นชั้นดินแข็ง ช่างจะทำการวัดระยะการจมตัวของหัวเสาเข็มจากการตอก 10 ครั้งสุดท้าย เกณฑ์ตัดสิน: หากระยะการจมตัวรวมของ 10 ครั้งสุดท้ายนั้นน้อยกว่าหรือเท่ากับระยะที่วิศวกรคำนวณไว้ (เช่น ไม่เกิน 5 เซนติเมตร) จะถือว่าเสาเข็มหยั่งถึงชั้นดินแข็งที่สามารถรับน้ำหนักได้จริงอย่างปลอดภัยแล้ว หากยังจมลงมากกว่าเกณฑ์ต้องทำการตอกต่อไป การอ้างอิงจากผลเจาะสำรวจดิน (Soil Boring Test) การทำ Soil Test ก่อนเริ่มงานจะช่วยให้ทราบระดับความลึกของชั้นดินดานที่แน่นอนเฉพาะจุด […]

568 ทำไมต้องแยกฐานราก Podium ออกจากตัวอาคารสูง? (ป้องกันการวิบัติจากอัตราการทรุดตัวที่ไม่เท่ากัน) เหตุผลสำคัญที่ต้องแยกฐานรากส่วน Podium ออกจากตัวอาคารสูง คือเพื่อ ป้องกันการวิบัติจากอัตราการทรุดตัวที่ไม่เท่ากัน (Differential Settlement) ของโครงสร้างทั้งสองส่วนที่มีน้ำหนักต่างกันอย่างมาก โดยมีรายละเอียดดังนี้ครับ: ความแตกต่างของน้ำหนักบรรทุก (Load Difference): อาคารสูงมีน้ำหนักบรรทุกคงที่ (Dead Load) และน้ำหนักบรรทุกจร (Live Load) มหาศาลกว่าส่วน Podium มาก. แรงกดที่กระทำลงสู่ดินจึงมีความเข้มข้นต่างกัน ส่งผลให้ดินใต้ฐานรากอาคารสูงเกิดการอัดตัวและทรุดตัวลงในระดับที่มากกว่าส่วน Podium. กลไกการเกิดรอยร้าว (Structural Distortion): หากออกแบบให้โครงสร้างทั้งสองเชื่อมติดเป็นชิ้นเดียวกันโดยไม่มีรอยต่อแยก (Settlement Joint) เมื่อส่วนอาคารสูงทรุดตัวลงมากกว่า จะเกิดการดึงรั้งโครงสร้างส่วนที่เบากว่า. สิ่งนี้จะทำให้เกิด โมเมนต์ดัดและแรงเฉือน เพิ่มขึ้นในเสาและคานในระดับที่สูงกว่าที่ออกแบบไว้ จนนำไปสู่การบิดเบี้ยวและแตกร้าวรุนแรงของอาคาร. ความไม่สม่ำเสมอของชั้นดิน: แม้จะอยู่ในพื้นที่เดียวกัน แต่คุณสมบัติของดินใต้ฐานรากอาจมีความหนาแน่นไม่เท่ากัน. การแยกฐานรากจึงช่วยลดความเสี่ยงที่การทรุดตัวของจุดหนึ่งจะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของอีกจุดหนึ่ง. ความอิสระในการเคลื่อนตัว: การแยกโครงสร้างออกจากกันอย่างเด็ดขาด (Independent Structure) ช่วยให้แต่ละส่วนสามารถทรุดตัวลงได้ตามธรรมชาติของน้ำหนักบรรทุกจริง โดยไม่ส่งผลกระทบหรือสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างหลักของอาคาร. สรุปท้ายบทความ การแยกฐานราก Podium ออกจากตัวอาคารสูงเป็นการจัดการตามหลักวิศวกรรมเพื่อ […]

567 ฐานรากแผ่บนชั้นหินต้องฝังลึก 1 เมตรด้วยหรือไม่? (ไม่ต้องครับ ตามกฎกระทรวงของไทย ฐานรากแผ่ที่วางบนชั้นหิน ได้รับการยกเว้นไม่ต้องฝัง) สำหรับการทำฐานรากแผ่ที่วางอยู่บนชั้นหิน ไม่จำเป็นต้องฝังลึกถึง 1 เมตรครับ ตามกฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 มีข้อกำหนดที่สำคัญดังนี้ครับ: เกณฑ์ทั่วไปสำหรับฐานรากแผ่: โดยปกติแล้วฐานรากแผ่จะต้องวางอยู่บนดินฐานรากที่ไม่มีอินทรีย์สาร และต้องมีความหนาของฐานรากไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร รวมถึงต้องมีระดับความลึกที่ฝังในดินไม่น้อยกว่า 1 เมตร (วัดจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานราก) ข้อยกเว้นสำหรับชั้นหิน: ในข้อเดียวกันของกฎกระทรวงได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ข้อกำหนดเรื่องความลึก 1 เมตรนี้ “มิให้ใช้บังคับแก่ฐานรากแผ่ที่วางอยู่บนชั้นหิน” เหตุผลในทางวิศวกรรม: โดยทั่วไปการกำหนดให้ฝังฐานรากให้ลึกเพื่อป้องกันการเปลี่ยนแปลงของสภาพดินผิวดิน การกัดเซาะจากน้ำ หรือการยืดหดตัวของดินเหนียวตามฤดูกาล แต่สำหรับชั้นหินถือเป็นชั้นรองรับที่มีความมั่นคงสูงและมีความแข็งแรงเพียงพอที่จะรับน้ำหนักได้โดยไม่ต้องอาศัยระยะฝังที่ลึกเหมือนดินทั่วไป สรุปท้ายบทความ ตามกฎกระทรวงของไทยปี พ.ศ. 2566 ฐานรากแผ่ที่วางอยู่บนชั้นหินได้รับยกเว้นไม่ต้องฝังลึก 1 เมตร โดยเน้นให้มีความหนาของตัวฐานรากไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร และต้องตรวจสอบให้มั่นใจว่าเป็นชั้นหินจริงที่มีความต่อเนื่องแข็งแรงเพียงพอต่อการรับน้ำหนักอาคารได้อย่างปลอดภัย

566 ฐานรากแบบแพเหมาะสำหรับดินอ่อนอย่างไร? (เพราะทำหน้าที่ กระจายน้ำหนักอาคารลงสู่พื้นที่ดินในวงกว้างอย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดแรงกดต่อพื้นที่) ฐานรากแบบแพ (Raft or Mat Foundation) คือฐานรากคอนกรีตเสริมเหล็กขนาดใหญ่แผ่นเดียวที่วางครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดภายใต้อาคาร โดยทำหน้าที่เปรียบเสมือน “แพ” ที่รองรับน้ำหนักของอาคารทั้งหลังไว้บนโครงสร้างชิ้นเดียว ซึ่งมีความเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่ที่มีสภาพดินอ่อนด้วยเหตุผลสำคัญดังนี้ การกระจายน้ำหนักอย่างสม่ำเสมอ แทนที่จะส่งถ่ายน้ำหนักลงสู่ดินเป็นจุดๆ เหมือนฐานรากเดี่ยว ฐานรากแบบแพจะทำหน้าที่ถ่ายเทน้ำหนักจากเสาทุกต้นและผนังอาคารให้แผ่ขยายออกไปในวงกว้างทั่วทั้งพื้นที่ดินใต้ประตูป่าอาคาร กลไกนี้ช่วยลดแรงดัน (Contact Pressure) ที่กดลงบนดินอ่อนให้เหลือน้อยลงจนอยู่ในขีดความสามารถในการรับน้ำหนัก (Bearing Capacity) ของดินบริเวณนั้นได้ ป้องกันการทรุดตัวไม่เท่ากัน (Differential Settlement) ในพื้นที่ดินอ่อน ปัญหาที่รุนแรงที่สุดคือการที่ฐานรากแต่ละจุดทรุดตัวลงไม่เท่ากัน ซึ่งจะทำให้โครงสร้างบ้านบิดเบี้ยวและแตกร้าว แต่โครงสร้างคอนกรีตของฐานรากแพที่เป็นชิ้นเดียวกันทั้งผืนจะช่วยผสานและพยุงอาคารไว้ด้วยกัน ทำให้หากเกิดการยุบตัว อาคารจะค่อยๆ ทรุดลงไปพร้อมกันทั้งหลังอย่างสม่ำเสมอ (Uniform Settlement) ซึ่งปลอดภัยต่อโครงสร้างมากกว่าการทรุดตัวเพียงบางส่วน เหมาะสำหรับอาคารที่มีน้ำหนักบรรทุกสูง ฐานรากประเภทนี้มักถูกเลือกใช้เมื่ออาคารมีน้ำหนักมาก หรือเมื่อชั้นดินมีกำลังรับน้ำหนักต่ำจนฐานรากแบบแยกไม่สามารถรองรับได้ นอกจากนี้ในกรณีที่หน้าดินมีสภาพอ่อนมากเป็นพิเศษ วิศวกรอาจออกแบบเป็นระบบเสริมเสาเข็ม (Piled Raft Foundation) เพื่อช่วยลดการทรุดตัวและเพิ่มเสถียรภาพในการรับน้ำหนักให้ดียิ่งขึ้นไปอีก สรุปท้ายบทความ ฐานรากแบบแพเป็นโซลูชันที่มีประสิทธิภาพสำหรับการก่อสร้างบนดินอ่อน เพราะช่วยกระจายน้ำหนักอาคารลงสู่ดินในวงกว้างอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งนอกจากจะช่วยลดแรงกดทับต่อหน่วยพื้นที่ดินแล้ว ยังเป็นหัวใจสำคัญในการหยุดปัญหาการทรุดตัวไม่เท่ากันที่เป็นสาเหตุหลักของบ้านร้าวหรืออาคารเอียง ทำให้โครงสร้างมีความมั่นคงและปลอดภัยในระยะยาว

565 ข้อดีของการใช้เสาเข็มสปันไมโครไพล์ในพื้นที่ดินอ่อน? (ป้องกันปัญหาการทรุดตัวได้ดี รับน้ำหนักได้สูง ติดตั้งได้รวดเร็ว ลดการสั่นสะเทือน ทำงานในพื้นที่แคบได้) การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micropile) ในพื้นที่ที่มีสภาพหน้าดินอ่อนมาก เช่น พื้นที่ลุ่มแม่น้ำ กรุงเทพฯ หรือปริมณฑล ถือเป็นโซลูชันที่ตอบโจทย์งานวิศวกรรมฐานรากยุคใหม่ได้อย่างครบถ้วน โดยเฉพาะงานต่อเติมหรือปรับปรุงโครงสร้าง โดยมีข้อดีที่โดดเด่นดังนี้ ป้องกันปัญหาการทรุดตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในพื้นที่ดินอ่อน ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดคือการทรุดตัวไม่เท่ากัน (Differential Settlement) เสาเข็มสปันไมโครไพล์สามารถตอกต่อเชื่อมกันได้ท่อนละ 1.5 เมตร เพื่อหยั่งลงไปจนถึง ชั้นดินแข็งหรือชั้นดินดาน (Bedrock) ที่อยู่ลึกด้านล่าง ทำให้ตัวอาคารมีความมั่นคงสูงและทรุดตัวน้อยมากเมื่อเทียบกับการใช้เสาเข็มสั้นที่วางอยู่บนชั้นดินอ่อน ความสามารถในการรับน้ำหนักสูง แม้จะมีขนาดหน้าตัดเล็ก (เริ่มที่ 21-30 ซม.) แต่ด้วยกระบวนการผลิตแบบ แรงเหวี่ยง (Centrifugal Spun) ทำให้เนื้อคอนกรีตมีความหนาแน่นและแข็งแกร่งกว่าคอนกรีตหล่อทั่วไป เสาเข็มประเภทนี้จึงสามารถรับน้ำหนักปลอดภัยตามการออกแบบของวิศวกรได้สูงถึง 20-50 ตันต่อต้น (ขึ้นอยู่กับขนาดหน้าตัดและสภาพดิน) ติดตั้งรวดเร็วและหน้างานสะอาด เสาเข็มสปันไมโครไพล์เป็นเสาเข็มสำเร็จรูปที่ตอกเสร็จแล้วสามารถรับน้ำหนักได้ทันทีโดยไม่ต้องรอเซ็ตตัวนานเหมือนเสาเข็มเจาะ นอกจากนี้ กระบวนการติดตั้งยัง ไม่มีดินโคลนเลอะเทอะ และไม่ต้องขนดินทิ้ง ช่วยให้บริหารจัดการหน้างานได้ง่ายและประหยัดเวลาการก่อสร้างโดยรวม ลดแรงสั่นสะเทือนต่ออาคารข้างเคียง หัวใจสำคัญของเสาเข็มสปันคือ […]

564 ถ้าหน้าดินอ่อนมากควรใช้ฐานรากแบบไหน? (ควรใช้ “ฐานรากเสาเข็ม” (Pile Foundation) เท่านั้น) ในกรณีที่เผชิญกับสภาพ หน้าดินอ่อนมาก หรือดินชั้นบนมีความสามารถในการรับน้ำหนักต่ำ (เช่น ดินเหนียวอ่อนในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล) วิศวกรจะกำหนดให้ใช้ “ฐานรากเสาเข็ม” (Pile Foundation) เท่านั้น เนื่องจากฐานรากประเภทนี้ถูกออกแบบมาเพื่อแก้ไขปัญหาดินอ่อนโดยเฉพาะ ดังนี้ครับ: การถ่ายเทน้ำหนักลงสู่ชั้นดินลึก: ฐานรากเสาเข็มทำหน้าที่ส่งผ่านน้ำหนักของอาคารจากโครงสร้างส่วนบนผ่านชั้นดินอ่อนที่รับน้ำหนักไม่ได้ ลงไปยันกับ “ชั้นดินแข็ง” (Bearing Stratum) หรือชั้นดินดานที่อยู่ลึกลงไปด้านล่าง กลไกการรับน้ำหนัก: เสาเข็มจะรับน้ำหนักผ่าน 2 ส่วนหลัก คือ แรงต้านที่ปลายเข็ม (End Bearing) ซึ่งวางอยู่บนชั้นดินที่แข็งแรง และ แรงเสียดทานที่ผิวเสาเข็ม (Skin Friction) ที่ช่วยพยุงตัวเข็มไว้กับดินรอบข้าง ป้องกันการทรุดตัวรุนแรง: หากใช้ฐานรากแผ่ (Shallow Foundation) บนดินอ่อน อาคารจะมีความเสี่ยงสูงมากที่จะเกิดการทรุดตัวอย่างรุนแรง ทรุดตัวไม่เท่ากัน หรืออาคารเอียงจนพังทลาย ทางเลือกสำหรับหน้าดินอ่อน: ในพื้นที่ที่ดินอ่อนหนามาก วิศวกรอาจพิจารณาใช้เสาเข็มประเภทต่างๆ ตามความเหมาะสม เช่น เสาเข็มตอก […]

563 หากฐานรากมีความหนาน้อยกว่า 0.20 เมตร จะส่งผลเสียอย่างไร? (ขาดกำลังรับน้ำหนัก ขาดความแข็งเกร็ง เสี่ยงต่อการวิบัติจากการเฉือน) ตามกฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 ข้อ 11 ได้ระบุบังคับให้ฐานรากแผ่ต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร,, หากฐานรากมีความหนาน้อยกว่าเกณฑ์ดังกล่าว จะส่งผลเสียต่อความมั่นคงของโครงสร้างดังนี้ครับ: เสี่ยงต่อการวิบัติจากการเฉือนเจาะทะลุ (Punching Shear): ฐานรากที่บางเกินไปจะขาดพื้นที่หน้าตัดคอนกรีตในการต้านทานแรงกดมหาศาลจากเสาตอม่อ ทำให้เสามีโอกาส “เจาะทะลุ” แผ่นคอนกรีตฐานรากจนเกิดการวิบัติแบบฉับพลันโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า,, ขาดความแข็งเกร็ง (Stiffness) และการรับโมเมนต์ดัด: ฐานรากที่บางจะขาดความแข็งเกร็ง ทำให้เกิดการโก่งตัวหรือแอ่นตัวได้ง่ายเมื่อรับน้ำหนัก ส่งผลให้แรงดันดินใต้ฐานรากกระจายไม่สม่ำเสมอ และอาจทำให้คอนกรีตด้านล่างแตกร้าวเนื่องจากรับแรงดัดไม่ได้ตามที่คำนวณไว้, ไม่สามารถรักษาความหนาของระยะหุ้มคอนกรีต (Concrete Cover): มาตรฐานวิศวกรรมกำหนดให้ฐานรากที่สัมผัสดินต้องมีระยะหุ้มคอนกรีตอย่างน้อย 7.5 เซนติเมตร เพื่อป้องกันเหล็กเสริมจากความชื้นและสารเคมี, หากฐานรากหนาน้อยกว่า 0.20 เมตร จะเหลือพื้นที่สำหรับชั้นเหล็กเสริมและคอนกรีตส่วนที่เหลือได้ยาก ทำให้เหล็กเสริมเสี่ยงต่อการเป็นสนิมและทำให้คอนกรีตระเบิดออก, กำลังรับน้ำหนักบรรทุกปลอดภัยลดลง: ความหนาที่ลดลงส่งผลโดยตรงต่อขีดความสามารถในการถ่ายเทน้ำหนักจากโครงสร้างลงสู่ดิน ทำให้ฐานรากไม่สามารถรับน้ำหนักอาคารตามที่วิศวกรออกแบบไว้ได้อย่างปลอดภัย, สรุปท้ายบทความ การที่ฐานรากมีความหนาน้อยกว่า 0.20 เมตร จะทำให้ขาดกำลังในการต้านทานแรงเฉือนเจาะทะลุและโมเมนต์ดัด เสี่ยงต่อการวิบัติแบบฉับพลัน นอกจากนี้ยังส่งผลให้ไม่สามารถจัดระยะหุ้มคอนกรีตได้ตามมาตรฐาน […]

562 ทำไมต้องฝังฐานรากแผ่ลึกลงไป 1 เมตร? (กฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566) ตามกฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 ข้อ 11 ได้ระบุบังคับให้ฐานรากแผ่ต้องมีความลึกที่ฝังในดินไม่น้อยกว่า 1 เมตร (วัดจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานราก) โดยมีเหตุผลสำคัญทางวิศวกรรมและความปลอดภัยดังนี้ครับ: ป้องกันผลกระทบจากสภาพแวดล้อมที่ผิวดิน: ระดับผิวดินมีความไม่แน่นอนสูง การฝังฐานรากให้ลึกในระดับหนึ่งจะช่วยมิให้สภาพความไม่แน่นอนระดับพื้นผิวไปรบกวนการส่งถ่ายน้ำหนักจากฐานรากลงสู่พื้นดิน ป้องกันการกัดเซาะ (Erosion): หน้าดินมีโอกาสถูกน้ำกัดเซาะได้ง่ายจากน้ำฝนหรือน้ำท่วมขัง การฝังฐานรากให้ลึกอย่างน้อย 1 เมตร จะช่วยให้ฐานรากปลอดภัยจากการถูกน้ำกัดเซาะดินที่รองรับอยู่จนทำให้โครงสร้างชำรุด หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงปริมาตรของดินตามฤดูกาล: ดินระดับบน (โดยเฉพาะดินเหนียว) จะมีการหดตัวในฤดูแล้งและพองตัวในฤดูฝนตามปริมาณความชื้นที่เปลี่ยนแปลง การฝังฐานรากให้ลึกกว่าระดับที่มีการเปลี่ยนแปลงปริมาตรจะช่วยให้โครงสร้างมีความมั่นคง ไม่ขยับตัวตามสภาพอากาศ เพื่อให้วางอยู่บนชั้นดินที่แข็งแรง: ดินบริเวณผิวหน้ามักเป็นดินอ่อนหรือดินถมใหม่ซึ่งรับน้ำหนักได้ไม่ดี การขุดลึกลงไป 1 เมตรจะช่วยให้ฐานรากวางอยู่บนชั้นดินเดิมที่แน่นหนาและมีความสามารถในการรับน้ำหนัก (Bearing Capacity) ที่แน่นอนกว่า ความสะอาดและคุณภาพของดินฐานราก: กฎหมายกำหนดว่าดินที่รองรับฐานรากต้องไม่มีส่วนประกอบของอินทรียสารที่ยังสลายไม่หมด (เช่น ซากพืชหรือรากไม้) ซึ่งมักพบมากในดินชั้นบน ทั้งนี้ กฎหมายได้ระบุข้อยกเว้นเอาไว้ว่า หากฐานรากแผ่ชุดนั้นวางอยู่บนชั้นหิน จะไม่บังคับใช้เกณฑ์ความลึก 1 เมตรนี้ เนื่องจากชั้นหินมีความแข็งแรงและเสถียรภาพสูงเพียงพออยู่แล้ว […]

561 กฎหมายกำหนดให้ฐานรากแผ่ต้องฝังลึกจากผิวดินเท่าไหร่? (กฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566) ตามกฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 ได้มีการกำหนดมาตรฐานความลึกและลักษณะของฐานรากแผ่เอาไว้เพื่อให้เกิดความมั่นคงและความปลอดภัยต่อโครงสร้างอาคาร ดังนี้ครับ: ระดับความลึกที่ต้องฝัง: กฎหมายกำหนดให้ฐานรากแผ่ต้องมีระดับความลึกที่ฝังในดิน โดยวัดจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานรากแผ่ไม่น้อยกว่า 1 เมตร ความหนาของฐานราก: ความหนาของตัวฐานรากแผ่เองจะต้องไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร คุณภาพของดินฐานราก: ฐานรากแผ่ต้องวางอยู่บนดินฐานรากที่ไม่มีส่วนประกอบของอินทรียสารที่ยังสลายไม่หมด ข้อยกเว้น: ข้อกำหนดเรื่องความลึก 1 เมตร และความหนา 0.20 เมตรนี้ มิให้ใช้บังคับแก่ฐานรากแผ่ที่วางอยู่บนชั้นหิน การวางบนดินเดิม: โดยปกติฐานรากแผ่ต้องวางอยู่บนดินฐานรากเดิม หากจำเป็นต้องวางบนดินถมหรือดินถมปนดินเดิม วิศวกรผู้ออกแบบและคำนวณจะต้องตรวจสอบความสามารถในการรับน้ำหนักไม่ให้เกิดการทรุดตัวหรือเอียงตัวเกินกว่าที่กำหนด การกำหนดความลึกที่ 1 เมตรนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่ผิวดิน เช่น การกัดเซาะจากน้ำ หรือการเปลี่ยนแปลงความชื้นตามฤดูกาล (ซึ่งอาจทำให้ดินเหนียวหดตัวหรือพองตัว) เข้าไปรบกวนการถ่ายน้ำหนักของฐานรากลงสู่พื้นดิน สรุปท้ายบทความ ตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2566 ฐานรากแผ่ต้องฝังลึกจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานรากไม่น้อยกว่า 1 เมตร และตัวฐานต้องมีความหนาอย่างน้อย 0.20 เมตร โดยต้องวางบนดินที่ไม่มีอินทรียสารปนเปื้อน […]