563 หากฐานรากมีความหนาน้อยกว่า 0.20 เมตร จะส่งผลเสียอย่างไร? (ขาดกำลังรับน้ำหนัก ขาดความแข็งเกร็ง เสี่ยงต่อการวิบัติจากการเฉือน)
ตามกฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 ข้อ 11 ได้ระบุบังคับให้ฐานรากแผ่ต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร,, หากฐานรากมีความหนาน้อยกว่าเกณฑ์ดังกล่าว จะส่งผลเสียต่อความมั่นคงของโครงสร้างดังนี้ครับ:
- เสี่ยงต่อการวิบัติจากการเฉือนเจาะทะลุ (Punching Shear): ฐานรากที่บางเกินไปจะขาดพื้นที่หน้าตัดคอนกรีตในการต้านทานแรงกดมหาศาลจากเสาตอม่อ ทำให้เสามีโอกาส “เจาะทะลุ” แผ่นคอนกรีตฐานรากจนเกิดการวิบัติแบบฉับพลันโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า,,
- ขาดความแข็งเกร็ง (Stiffness) และการรับโมเมนต์ดัด: ฐานรากที่บางจะขาดความแข็งเกร็ง ทำให้เกิดการโก่งตัวหรือแอ่นตัวได้ง่ายเมื่อรับน้ำหนัก ส่งผลให้แรงดันดินใต้ฐานรากกระจายไม่สม่ำเสมอ และอาจทำให้คอนกรีตด้านล่างแตกร้าวเนื่องจากรับแรงดัดไม่ได้ตามที่คำนวณไว้,
- ไม่สามารถรักษาความหนาของระยะหุ้มคอนกรีต (Concrete Cover): มาตรฐานวิศวกรรมกำหนดให้ฐานรากที่สัมผัสดินต้องมีระยะหุ้มคอนกรีตอย่างน้อย 7.5 เซนติเมตร เพื่อป้องกันเหล็กเสริมจากความชื้นและสารเคมี, หากฐานรากหนาน้อยกว่า 0.20 เมตร จะเหลือพื้นที่สำหรับชั้นเหล็กเสริมและคอนกรีตส่วนที่เหลือได้ยาก ทำให้เหล็กเสริมเสี่ยงต่อการเป็นสนิมและทำให้คอนกรีตระเบิดออก,
- กำลังรับน้ำหนักบรรทุกปลอดภัยลดลง: ความหนาที่ลดลงส่งผลโดยตรงต่อขีดความสามารถในการถ่ายเทน้ำหนักจากโครงสร้างลงสู่ดิน ทำให้ฐานรากไม่สามารถรับน้ำหนักอาคารตามที่วิศวกรออกแบบไว้ได้อย่างปลอดภัย,
สรุปท้ายบทความ
การที่ฐานรากมีความหนาน้อยกว่า 0.20 เมตร จะทำให้ขาดกำลังในการต้านทานแรงเฉือนเจาะทะลุและโมเมนต์ดัด เสี่ยงต่อการวิบัติแบบฉับพลัน นอกจากนี้ยังส่งผลให้ไม่สามารถจัดระยะหุ้มคอนกรีตได้ตามมาตรฐาน จนนำไปสู่ปัญหาเหล็กเสริมเป็นสนิมและการทรุดตัวของอาคาร ซึ่งเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายควบคุมอาคารฉบับปี พ.ศ. 2566 อีกด้วย