368 การทดสอบแบบพลศาสตร์ (Dynamic Load Test) มีเกณฑ์ความปลอดภัยตามกฎหมายอย่างไร?
เกณฑ์ความปลอดภัยสำหรับการทดสอบเสาเข็มด้วย วิธีพลศาสตร์ (Dynamic Load Test) ตามกฎหมายฉบับล่าสุดคือ กฎกระทรวงกำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 มีข้อกำหนดที่สำคัญดังนี้ครับ:
- ค่าแรงต้านทานที่ยอมให้ (Allowable Resistance): กฎหมายกำหนดให้ใช้ค่าแรงต้านทานที่ยอมให้ของเสาเข็มได้ ไม่เกินร้อยละ 40 ของแรงต้านทานสูงสุด (Ultimate Resistance) ที่ได้จากผลการทดสอบ
- เงื่อนไขการสอบเทียบ: ผลการทดสอบโดยวิธีพลศาสตร์ดังกล่าว จะต้องได้มาจากการสอบเทียบ (Calibration) กับวิธีสถิตยศาสตร์ (Static Load Test) ด้วย เพื่อยืนยันความแม่นยำของค่าที่ได้
- การประเมินโดยวิศวกร:
- หากเสาเข็มรับน้ำหนัก ไม่เกิน 40 ตันต่อต้น เกณฑ์การประเมินแรงต้านทานที่ยอมให้ออกแบบต้องเป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
- หากเสาเข็มรับน้ำหนัก เกิน 40 ตันต่อต้น การประเมินแรงต้านทานที่ยอมให้ออกแบบต้องเป็นไปตามที่ ผู้ออกแบบและคำนวณ (วุฒิวิศวกร) เป็นผู้รับรอง
- น้ำหนักตุ้มตอกที่ใช้ทดสอบ: กฎกระทรวงระบุว่าตุ้มที่ใช้ตอกเสาเข็ม (ซึ่งรวมถึงการใช้ตอกเพื่อทดสอบวิธีพลศาสตร์ด้วย) ต้องมีน้ำหนัก ไม่น้อยกว่าน้ำหนักของเสาเข็ม หรือไม่น้อยกว่า 3,000 กิโลกรัม หากใช้น้อยกว่าเกณฑ์นี้ ผู้ออกแบบต้องวิเคราะห์หน่วยแรงขณะตอกเพื่อป้องกันไม่ให้เสาเข็มเกิดความเสียหาย
ข้อเปรียบเทียบเพิ่มเติม: หากใช้วิธีการทดสอบแบบ สถิตยศาสตร์ (Static Load Test) กฎหมายจะยอมให้ใช้ค่าแรงต้านทานที่ยอมให้ออกแบบได้สูงกว่า คือ ไม่เกินร้อยละ 50 ของแรงต้านทานสูงสุดจากผลการทดสอบ ซึ่งการที่วิธีพลศาสตร์ถูกกำหนดไว้ที่ร้อยละ 40 นั้นเป็นเพราะเป็นการเผื่อสัดส่วนความปลอดภัย (Factor of Safety) ที่สูงกว่าเนื่องจากเป็นการทดสอบโดยใช้สูตรการคำนวณจากคลื่นความเค้นนั่นเองครับ