3609 บ้าน 2 ชั้นต้องตอกเสาเข็มไหม พื้นที่ไหนใช้ฐานรากแผ่ได้? พื้นที่ไหนต้องใช้เสาเข็ม?
การสร้างบ้าน 2 ชั้นให้มีความมั่นคงแข็งแรง ปลอดภัยชั่วอายุอาคาร และปราศจากปัญหาบ้านทรุดเอียงร้าว มีหลักเกณฑ์ทางวิศวกรรมปฐพีที่ต้องพิจารณาอย่างละเอียดเกี่ยวกับประเภทของฐานรากดังนี้ครับ
1. บ้าน 2 ชั้น จำเป็นต้องตอกเสาเข็มไหม?
“ขึ้นอยู่กับสภาพชั้นดินในพื้นที่ก่อสร้างเป็นหลักครับ”
โครงสร้างบ้าน 2 ชั้นจะมี น้ำหนักบรรทุกถาวร (Dead Load) จากพื้น คาน เสา ผนังปูนทั้งสองชั้น และน้ำหนักบรรทุกจร (Live Load) สูงกว่าบ้านชั้นเดียวประมาณ 2 เท่า โดยเฉลี่ยเสาแต่ละต้นของบ้าน 2 ชั้นจะต้องแบกรับน้ำหนักลงสู่ฐานรากประมาณ 25 ถึง 35+ ตัน/เสา
- หากพื้นที่นั้นเป็นชั้นดินอ่อน: จำเป็นต้องใช้ ฐานรากเสาเข็ม เพื่อถ่ายน้ำหนักอาคารทั้งหมดลงสู่ชั้นดินดานแข็งใต้ดิน ป้องกันปัญหาบ้านทรุดเอียงต่างระดับ (Differential Settlement)
- หากพื้นที่นั้นเป็นชั้นดินแน่นแข็งหรือชั้นหิน: สามารถเลือกใช้ ฐานรากแผ่ ได้อย่างปลอดภัยตามรายการคำนวณของวิศวกร
2. พื้นที่ไหนสามารถใช้ “ฐานรากแผ่” (Spread Footing) ได้?
ฐานรากแผ่คือฐานรากที่วางอยู่บนชั้นดินโดยตรงโดยไม่ใช้เสาเข็ม ซึ่งพื้นที่ที่สามารถใช้ฐานรากแผ่สำหรับบ้าน 2 ชั้นได้อย่างปลอดภัย ได้แก่:
- โซนพื้นที่ดอน / เนินเขา / ที่ราบสูง / ชั้นหินผุและหินดานตื้น:
- ภาคเหนือ: โซนพื้นที่ดอนและเชิงเขา เช่น เชียงใหม่, เชียงราย, ลำปาง, น่าน, แพร่, พะเยา, ตาก (โซนที่ดอน)
- ภาคอีสาน: โซนที่ราบสูง ดินลูกรัง และชั้นหินดาน เช่น นครราชสีมา (โซนปากช่อง/เชิงเขา), ขอนแก่น (โซนที่ดอน), เลย, ชัยภูมิ, หนองบัวลำภู, อุดรธานี (โซนที่ดอน)
- ภาคตะวันออก & ภาคใต้: โซนเนินเขาและลาดเชิงเขา เช่น ชลบุรี, ระยอง, จันทบุรี, ตราด, กระบี่ (โซนเขา), พังงา (โซนเขา), ภูเก็ต (โซนเนินเขา)
- เงื่อนไขสำคัญทางวิศวกรรมในการใช้ฐานรากแผ่:
- ต้องเป็น ชั้นดินเดิมที่อัดแน่นตามธรรมชาติ ไม่ใช่ดินถมใหม่
- ต้องมีการเจาะสำรวจดิน (Soil Boring Test) หรือทดสอบกำลังแบกทานของดิน (Allowable Soil Bearing Capacity) และคำนวณออกแบบโดยวิศวกรโครงสร้างตาม กฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566
3. พื้นที่ไหนต้องใช้ “ฐานรากเสาเข็ม” (Pile Foundation)?
พื้นที่ที่ชั้นดินบนเป็นดินอ่อน ไม่สามารถแบกรับน้ำหนักบ้าน 2 ชั้นได้ จำเป็นต้องตอกเสาเข็มลึกลงไปจนถึง ชั้นดินแข็งดาน หรือชั้นทรายแน่น (Bearing Layer) ได้แก่:
- โซนที่ราบลุ่มแม่น้ำ / ปากแม่น้ำ / ดินเหนียวอ่อน (Bangkok Soft Clay):
- กรุงเทพมหานครและปริมณฑล: กรุงเทพฯ, นนทบุรี, ปทุมธานี, สมุทรปราการ, สมุทรสาคร, สมุทรสงคราม, นครปฐม (ชั้นดินอ่อนหนา 10–15+ เมตร เสาเข็มต้องตอกลึกเฉลี่ย 18 ถึง 26 เมตร)
- ภาคกลางตอนล่าง & ภาคตะวันออก: ฉะเชิงเทรา (ลุ่มน้ำบางปะกง), อยุธยา, อ่างทอง, สิงห์บุรี, ชัยนาท, สุพรรณบุรี, นครนายก, ปราจีนบุรี
- ภาคเหนือตอนล่าง / ภาคใต้ชายฝั่ง: พิษณุโลก, สุโขทัย, พิจิตร, นครศรีธรรมราช (โซนลุ่มน้ำ), สงขลา (โซนทะเลสาบ/ลุ่มน้ำ), นราธิวาส (โซนชายฝั่ง), ปัตตานี
4. พิจารณาเลือก “เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micropile)” เพื่องานสร้างบ้าน 2 ชั้นคุณภาพสูง
หากสร้างบ้าน 2 ชั้นในเขตดินอ่อน หรือสร้างในพื้นที่จำกัด/ต่อเติมอาคาร และ “ต้องการคุณภาพสูงสุด ความมั่นคงถาวรชั่วอายุอาคาร” เสาเข็มสปันไมโครไพล์ ของภูมิสยาม (Bhumisiam) คือนวัตกรรมฐานรากที่ดีที่สุดด้วยเหตุผลทางวิศวกรรมดังนี้:
- เนื้อคอนกรีตแกร่งสูงสุดด้วยเทคโนโลยี Spun 30G: ผลิตด้วยนวัตกรรมปั่นเหวี่ยงคอนกรีตอัดแรงด้วยความเร็วสูงมากกว่าแรงโน้มถ่วงโลก 30 เท่า รีดน้ำและฟองอากาศออกทั้งหมด ทำให้เนื้อคอนกรีตอัดแน่น ขัดมันเรียบเนียน แกร่งกว่าเสาเข็มทั่วไปถึง 10 เท่า (กำลังอัดคอนกรีตไม่ต่ำกว่า 350 ksc Cylinder / 400 ksc Cube)
- มาตรฐาน มอก. 397-2562 และ SCG Endorsed Brand: เป็นรายแรกในประเทศไทยที่ได้รับมาตรฐานอุตสาหกรรมเสาเข็มกลมแรงเหวี่ยง มอก. 397-2562 และเลือกใช้วัตถุดิบปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์คุณภาพสูงจาก SCG
- แบกรับน้ำหนักปลอดภัยสูง (Safe Load 25–50 ตัน/ต้น):
- เสาเข็มกลมสปัน Dia. 25 ซม. / SQ 20×20 ซม.: แบกรับน้ำหนักปลอดภัยได้ 25–35 ตัน/ต้น เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับบ้าน 2 ชั้น
- เสาเข็มกลมสปัน Dia. 30 ซม.: แบกรับน้ำหนักปลอดภัยได้ 30–50 ตัน/ต้น สำหรับบ้าน 2–3 ชั้น หรืออาคารที่มีคานปูนน้ำหนักมากพิเศษ
- นวัตกรรมรูกลวงตรงกลาง ลดแรงสั่นสะเทือน: รูกลมกลวงตรงกลางช่วยระบายดินดันขึ้นด้านบนขณะตอก ลดแรงดันอัดเบียดดินด้านข้าง และส่งผ่านแรงสั่นสะเทือนต่ำมาก สามารถตอกชิดกำแพงบ้านเดิม ผนังกระจก หรือแนวรั้วเพื่อนบ้านได้ประชิดสุดถึง 50 เซนติเมตร โดยไม่ทำให้โครงสร้างข้างเคียงแตกร้าว
- ตอกลึกถึงชั้นดินดานจริง + คุมงานโดยวิศวกร: ท่อนเสาเข็มยาว 1.5 เมตร เชื่อมต่อด้วยเพลทเหล็กหนาแบบเชื่อมเต็มรอบวง (Full Weld) ตอกลึกลงไปจนถึงชั้นดินดานแข็งจริง พร้อมตรวจเช็กค่าระยะจมตัวสะสม 10 ครั้งสุดท้าย (Last 10 Blows) หรือ Dynamic Load Test เพื่อการันตีพิกัดรับน้ำหนักก่อนสั่งหยุดตอก
💬 หากคุณกำลังวางแผนสร้างบ้าน 2 ชั้น และต้องการประเมินน้ำหนักโครงสร้าง คำนวณขนาดเสาเข็ม หรือรับบริการออกแบบผังฐานรากฟรีโดยทีมวิศวกรวิชาชีพ สามารถติดต่อแนะนำปรึกษาฟรีได้ที่ ไลน์ @bhumisiam
สรุปท้ายบทความ
การสร้างบ้าน 2 ชั้น จะต้องใช้ฐานรากเสาเข็มหรือฐานรากแผ่ ขึ้นอยู่กับสภาพชั้นดินในพื้นที่ก่อสร้างเป็นหลัก โดยพื้นที่โซนที่ดอน เชิงเขา หรือชั้นหินแข็ง (เช่น ภาคเหนือ ภาคอีสานตอนบน และพื้นที่ดอน) สามารถพิจารณาใช้ฐานรากแผ่บนชั้นดินเดิมที่อัดแน่นได้ตามการคำนวณของวิศวกร แต่สำหรับพื้นที่ส่วนใหญ่ในเขตกรุงเทพฯ ปริมณฑล ภาคกลาง และพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ/ชายฝั่ง จำเป็นต้องใช้ฐานรากเสาเข็มอย่างเด็ดขาดเนื่องจากเป็นชั้นดินเหนียวอ่อน และสำหรับการสร้างบ้าน 2 ชั้นที่ “ต้องการคุณภาพและความเสถียรสูงสุด” การเลือกใช้ “เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (มาตรฐาน มอก. 397-2562) ของภูมิสยาม” (ขนาด Dia. 25 ซม., SQ 20×20 ซม. หรือ Dia. 30 ซม.) ถือเป็นคำตอบที่ดีที่สุด ด้วยเนื้อคอนกรีตปั่นเหวี่ยง 30G ที่แกร่งกว่า 10 เท่า รับน้ำหนักปลอดภัยได้สูงถึง 25–50 ตัน/ต้น นวัตกรรมรูกลวงลดแรงดันดินและแรงสั่นสะเทือน พร้อมการตอกหยั่งลึกถึงชั้นดินดานจริงและคุมค่า Last 10 Blows โดยวิศวกร ช่วยการันตีให้บ้าน 2 ชั้นของคุณแข็งแรง มั่นคง ปลอดภัย และไร้ปัญหาบ้านทรุดร้าวตลอดอายุการใช้งานอาคารครับ
