3603 การทําฐานรากบ้าน 2 ชั้น ใช้ฐานรากแผ่ได้ไหม? พื้นที่ไหนต้องใช้เสาเข็ม?
การทำฐานรากบ้าน 2 ชั้น สามารถใช้ฐานรากแผ่ได้ในบางพื้นที่ แต่ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขทางวิศวกรรมปฐพีที่เคร่งครัดครับ เนื่องจากบ้าน 2 ชั้นมีน้ำหนักโครงสร้าง (Dead Load) และน้ำหนักบรรทุกใช้งาน (Live Load) รวมสูงกว่าบ้านชั้นเดียว การพิจารณาเลือกระบบฐานรากจึงต้องวิเคราะห์สภาพชั้นดินของพิกัดหน้างานเป็นหลัก ดังนี้ครับ
1. การทำฐานรากบ้าน 2 ชั้น ใช้ฐานรากแผ่ได้ไหม?
คำตอบคือ “ใช้ได้เฉพาะในพื้นที่ที่ชั้นดินผิวดินมีความแข็งแรงสูงเพียงพอเท่านั้น” โดยมีเงื่อนไขทางวิศวกรรมและกฎหมายควบคุมอาคารที่สำคัญดังนี้:
- กำลังแบกทานของดิน (Allowable Bearing Capacity): ชั้นดินผิวดินที่จะวางฐานรากแผ่ต้องเป็นชั้นดินที่มีความหนาแน่นสูง สามารถรับน้ำหนักบรรทุกของบ้าน 2 ชั้นได้อย่างปลอดภัยโดยไม่เกิดการทรุดตัว
- ลักษณะชั้นดิน: ต้องเป็นชั้นดินเดิมตามธรรมชาติ (ไม่ใช่วัสดุถมใหม่หรือดินที่มีสารอินทรีย์ปะปน) เช่น ชั้นดินลูกรังแน่น ชั้นดินดาน ชั้นทรายแน่นปานกลางถึงแน่นมาก หรือชั้นหินแข็ง
- ข้อกำหนดตามกฎกระทรวง (ปี 2566): ฐานรากแผ่ต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร และต้องฝังลึกลงไปในดินจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานรากไม่น้อยกว่า 1.00 เมตร (เว้นแต่วางอยู่บนชั้นหิน)
- ข้อควรระวังสำคัญ: ห้ามใช้ฐานรากแผ่ในพื้นที่ดินเหนียวอ่อน ดินโคลนเลน หรือพื้นที่ลุ่มน้ำโดยเด็ดขาด เพราะจะทำให้บ้าน 2 ชั้นเกิด การทรุดตัวไม่เท่ากัน (Differential Settlement) ส่งผลให้โครงสร้างบ้านเอียง ผนังแตกร้าวรุนแรง คานและเสาฉีกขาดจนเกิดอันตรายได้
2. พิจารณาพื้นที่ที่ต้องใช้เสาเข็ม vs พื้นที่ที่ใช้ฐานรากแผ่ได้
กลุ่มพื้นที่ที่จำเป็นต้องใช้ “ฐานรากเสาเข็ม” (ห้ามใช้ฐานรากแผ่)
- กรุงเทพมหานคร และ ปริมณฑล (นนทบุรี, ปทุมธานี, สมุทรปราการ, สมุทรสาคร, นครปฐม): สภาพชั้นดินบนเป็นดินเหนียวอ่อนกรุงเทพฯ (Bangkok Soft Clay) มีความหนาแน่นต่ำ คายน้ำและยุบตัวสูง จำเป็นต้องใช้ฐานรากเสาเข็มตอกลงลึกถึงชั้นดินแข็งดาน (ความลึกเฉลี่ย 18–26 เมตร)
- พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำและลุ่มน้ำสำคัญ: เช่น พื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา, แม่น้ำแม่กลอง, แม่น้ำบางปะกง, แม่น้ำปิง, แม่น้ำชี, แม่น้ำมูล หรือพื้นที่ลุ่มน้ำเกษตรกรรม
- พื้นที่ชายฝั่งทะเล ปากน้ำ และป่าชายเลนเดิม: เช่น โซนชายฝั่งภาคใต้และภาคตะวันออก ซึ่งดินชั้นบนเป็นดินโคลนเลนอ่อน
- พื้นที่ดินถมใหม่: ที่ดินถมปรับระดับใหม่ที่ยังไม่ได้ผ่านการอัดแน่นตามระยะเวลาธรรมชาติ
กลุ่มพื้นที่ที่สามารถพิจารณาใช้ “ฐานรากแผ่” ได้
- พื้นที่เนินสูง / เชิงเขา / ที่ราบลอนคลื่น: เช่น หลายอำเภอในภาคเหนือ (เชียงใหม่, เชียงราย, ลำปาง, น่าน ฯลฯ), ภาคอีสาน (นครราชสีมา, ขอนแก่น, อุดรธานี ฯลฯ) หรือภาคใต้โซนเชิงเขา
- พื้นที่ที่มีชั้นหินหรือกรวดแน่นตื้น: มีชั้นดินลูกรังแน่น ชั้นกรวด หรือชั้นหินดานอยู่ตื้นใกล้ผิวดิน (ลึกเพียง 1–3 เมตร)
- ข้อแนะนำทางวิศวกรรม: แม้หน้างานจะอยู่ในจังหวัดที่มีดินแข็ง การตัดสินใจใช้ฐานรากแผ่สำหรับบ้าน 2 ชั้น จะต้องได้รับการ เจาะสำรวจชั้นดิน (Soil Boring Test) และผ่านการออกแบบคำนวณกำลังแบกทานโดยวิศวกรโยธาเพื่อรับรองความปลอดภัยเสมอ
3. หากต้องตอกเสาเข็ม ทำไมควรพิจารณาเลือก “เสาเข็มสปันไมโครไพล์ TPN-ภูมิสยาม”?
สำหรับหน้างานบ้าน 2 ชั้นที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ดินอ่อน หรือวิศวกรออกแบบให้ใช้ฐานรากเสาเข็มเพื่อความมั่นคงสูงสุด การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micro Pile) จาก TPN-ภูมิสยาม (Bhumisiam) คือตัวเลือกเกรดพรีเมียมอันดับ 1 ที่ตอบโจทย์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ:
- มาตรฐานระดับสากล ยอดขายอันดับ 1: ได้รับการรับรองมาตรฐานอุตสาหกรรม มอก. 397-2562 และเป็นรายแรกในไทยที่ได้รับการรับรองคุณภาพ Endorsed Brand จาก SCG
- คอนกรีตอัดแน่นแกร่งกว่าทั่วไป 10 เท่า: ผลิตด้วยเทคโนโลยีแรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางความเร็วสูง (Centrifugal Spun) จากประเทศเยอรมนี เนื้อคอนกรีตหนาแน่นสูง ค่ากำลังอัดสูง ไร้รอยโพรงร้าว ทนทานยาวนานเท่าอายุตัวบ้าน
- รูกลวงตรงกลาง ช่วยลดแรงสั่นสะเทือนมหาศาล: มี รูกลมกลวงตรงกลาง ช่วยให้มวลดินแทรกตัวขึ้นมาขณะตอก ลดแรงดันดินในแนวราบ ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนต่ำกว่าเสาเข็มทั่วไปกว่า 10 เท่า ปลอดภัย ไม่ทำให้อาคารเดิม ผนัง กระจก หรือบ้านข้างเคียงเกิดรอยแตกร้าว
- รับน้ำหนักได้สูง เหมาะสำหรับบ้าน 2 ชั้น: มีหลายขนาดหน้าตัดให้เลือกตามรายการคำนวณของวิศวกร (เช่น Spun Dia. 21, 25, 30 ซม. หรือ Square Spun 18×18 ซม.) สามารถรับน้ำหนักปลอดภัย (Safe Load) ได้ตั้งแต่ 20 – 50 ตัน/ต้น
- ตอกลงลึกถึงชั้นดินแข็งดานจริง: เสาเข็มยาวท่อนละ 1.5 เมตร เชื่อมต่อด้วยเพลทเหล็กอย่างหนาแน่น สามารถตอกต่อท่อนลงลึกจนกระทั่งเช็กค่า Last 10 Blows และการทดสอบ Dynamic Load Test ยืนยันว่าปลายเสาเข็มหยั่งถึงชั้นดินดานแข็งจริง ยุติปัญหาบ้านทรุดตัวถาวร
- เข้าทำงานในพื้นที่จำกัดได้ดีเยี่ยม: ปั้นจั่นขนาดกะทัดรัด (สูงไม่เกิน 3 เมตร กว้าง 1 เมตร) สามารถผ่านทางเข้าแคบกว้าง 1 เมตร เข้าไปตอกในพื้นที่แคบหรือชิดแนวเขตที่ดินได้อย่างสะดวก
- หน้างานสะอาด ระบบแห้ง ไม่ต้องขนดินทิ้ง: ดำเนินการติดตั้งด้วยระบบแห้ง (Dry Process) หน้างานสะอาดเรียบร้อย ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการขนดินทิ้ง และรับน้ำหนักเทฐานรากทำโครงสร้างต่อได้ทันทีหลังตอกเสร็จ
แนะนำบริการปรึกษาเรื่องฐานรากฟรี
หากคุณกำลังวางแผนสร้างบ้าน 2 ชั้น หรือต่อเติมอาคาร และต้องการตรวจสอบสภาพชั้นดิน คำนวณกำลังรับน้ำหนักเสาเข็ม ประเมินจำนวนต้น หรือออกแบบจัดวางฐานรากให้ถูกต้องตามหลักวิศวกรรมปฐพี ทางภูมิสยามมีบริการให้คำปรึกษาและ บริการออกแบบโครงสร้างฐานรากสำหรับงานบ้านฟรี โดยทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ แนะนำปรึกษาฟรีที่ ไลน์ @bhumisiam ได้ตลอดเวลาเลยครับ
สรุปท้ายบทความ
การทำฐานรากบ้าน 2 ชั้น สามารถใช้ฐานรากแผ่ได้เฉพาะในพื้นที่ที่มีชั้นดินเดิมแข็งแกร่ง เช่น โซนเชิงเขา เนินสูง หรือชั้นดินลูกรัง/หินแข็งตื้นที่มีกำลังแบกทานดินสูงเพียงพอตามรายงานเจาะสำรวจชั้นดิน แต่หากเป็นพื้นที่ราบลุ่ม ดินเหนียวอ่อน เช่น กรุงเทพฯ ปริมณฑล หรือพื้นที่ลุ่มน้ำ จำเป็นต้องใช้ฐานรากเสาเข็มตอกลงลึกถึงชั้นดินแข็งดานเพื่อป้องกันปัญหาบ้านทรุดเอียงร้าว ทั้งนี้ สำหรับงานก่อสร้างที่เน้นคุณภาพสูงสุด มั่นคงถาวร และปลอดภัย ควรพิจารณาเลือกใช้ “เสาเข็มสปันไมโครไพล์ TPN-ภูมิสยาม” ซึ่งเหนือกว่าเสาเข็มทั่วไปด้วยมาตรฐาน มอก. 397-2562 และ SCG Endorsed Brand คอนกรีตอัดแน่นแกร่งกว่าทั่วไป 10 เท่า มีรูกลวงตรงกลางช่วยลดแรงดันดินและลดแรงสั่นสะเทือนขณะตอก ไม่กระทบอาคารเดิมหรือเพื่อนบ้าน หน้างานสะอาดระบบแห้งไม่ต้องขนดินทิ้ง เข้าทำงานในพื้นที่แคบได้ดี และตอกต่อเชื่อมลงลึกถึงชั้นดินแข็งดานจริง เพื่อให้บ้าน 2 ชั้นของคุณมีความมั่นคง แข็งแรง และปลอดภัยถาวรตลอดไปครับ
🏡 หากคุณมีแบบแปลน พิกัดจังหวัด/อำที่จะสร้างบ้าน 2 ชั้น หรืออยากประเมินจำนวนเสาเข็มสปันไมโครไพล์เบื้องต้น สามารถแจ้งรายละเอียดเพิ่มเติมเข้ามาให้ทีมวิศวกรช่วยประเมินให้ได้เลยนะครับ
