1014 การนับ Last Ten Blow มีหลักการทำงานอย่างไร? นับยังไง?
การนับ Last Ten Blow (การนับ 10 ครั้งสุดท้าย) เป็นวิธีกระบวนการตรวจสอบความสมบูรณ์และกำลังการรับน้ำหนักของเสาเข็มในขณะตอกหน้างานจริง เพื่อยืนยันว่าเสาเข็มได้ตอกลงไปถึงชั้นดินแข็ง (Hard Strata) หรือชั้นดินดานตามที่วิศวกรออกแบบไว้แล้ว โดยมีหลักการและวิธีการนับที่สำคัญดังนี้ครับ
หลักการทำงานของ Last Ten Blow
หลักการพื้นฐานคือการวัด “ความต้านทานต่อการตอก” (Dynamic Resistance) ของชั้นดิน เมื่อเสาเข็มถูกตอกลึกลงไปเรื่อยๆ จนถึงชั้นดินที่หนาแน่นขึ้น แรงต้านทานดินจะสูงขึ้นทำให้เสาเข็มจมลงได้ยากขึ้นในแต่ละครั้งที่ถูกตอก
- การถ่ายเทพลังงาน: พลังงานจากลูกตุ้มที่ตกลงมากระแทกหัวเข็ม จะถูกเปลี่ยนเป็นงานในการทำให้เสาเข็มจมลงดิน ส่วนหนึ่งจะสูญเสียไปในรูปของพลังงานอิลาสติค (การคืนตัวของเสาเข็มและดิน) และความร้อน
- เกณฑ์ตัดสิน: วิศวกรจะใช้สูตรการคำนวณ (เช่น Hiley Formula หรือ Engineering News Formula) เพื่อหาค่า “ระยะจมตัวที่ยอมให้” ต่อการตอก 10 ครั้งสุดท้าย หากเสาเข็มจมลงน้อยกว่าค่าที่คำนวณไว้ แสดงว่าดินมีความแน่นเพียงพอที่จะรับน้ำหนักอาคารได้อย่างปลอดภัย
วิธีการนับและวัดค่า Last Ten Blow
เพื่อให้ได้ค่าที่แม่นยำและมีคุณภาพตามมาตรฐานวิศวกรรม มีขั้นตอนปฏิบัติดังนี้:
- เตรียมการ: เมื่อตอกเสาเข็มจนใกล้ถึงระดับความลึกที่คาดการณ์ไว้ หรือเริ่มสังเกตว่าเสาเข็มจมลงได้ยากมาก ช่างจะติดตั้งกระดาษบนตัวเสาเข็มและใช้ปากกาหรือดินสอติดตั้งบนโครงอ้างอิงที่อยู่นิ่ง (Reference Frame) เพื่อขีดเส้นบันทึกระยะ
- การตอกบันทึกผล: ทำการตอกเสาเข็มอย่างต่อเนื่อง 10 ครั้ง โดยควบคุมระยะยกของลูกตุ้ม (Height of Fall) ให้คงที่ตามที่วิศวกรกำหนด
- การวัดระยะ: ปากกาจะลากเส้นบนกระดาษตามการขยับลงของเสาเข็มในแต่ละครั้ง จากนั้นจึงวัด ระยะจมตัวรวม (Total Penetration) ของการตอกทั้ง 10 ครั้งนั้น (หน่วยเป็นมิลลิเมตรหรือเซนติเมตร)
- การคำนวณค่าเฉลี่ย (s): นำระยะรวมที่วัดได้มาหารด้วย 10 เพื่อหาค่าเฉลี่ยระยะจมต่อการตอก 1 ครั้ง (s = ระยะรวม / 10)
- การเปรียบเทียบ: นำค่า (s) ที่ได้ไปเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานในรายการคำนวณ หากค่าที่วัดได้หน้างาน น้อยกว่า ค่าที่คำนวณไว้ ถือว่าผ่านเกณฑ์และสามารถหยุดตอกได้
ทำไมต้องเน้นคุณภาพในการนับ?
หากนับผิดพลาดหรือฝืนตอกโดยไม่ดูค่า Blow Count อาจทำให้เสาเข็มแตกหักเสียหายใต้ดิน หรือหากหยุดตอกเร็วเกินไปทั้งที่ยังไม่ถึงชั้นดินแข็ง ก็จะเสี่ยงต่อปัญหา “บ้านทรุด” ในอนาคต การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ของภูมิสยาม ที่ผลิตด้วยระบบแรงเหวี่ยงหนาแน่นสูง (Spun) จะช่วยให้เสาเข็มมีความแกร่งทนทานต่อแรงกระแทกขณะทำ Last Ten Blow ได้ดีเยี่ยมกว่าเสาเข็มทั่วไป
หากท่านต้องการรายการคำนวณค่า Blow Count ที่ถูกต้องตามหลักวิศวกรรม หรือต้องการทีมงานมืออาชีพติดตั้งเสาเข็มที่มั่นใจได้ในคุณภาพ แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่ ไลน์ @bhumisiam
สรุปท้ายบทความ
Last Ten Blow คือตัวชี้วัดสุดท้ายว่าฐานรากจะมั่นคงหรือไม่ โดยเป็นการวัดระยะการจมตัวของเสาเข็มในการตอก 10 ครั้งสุดท้ายเพื่อยืนยันว่าปลายเข็มหยั่งถึงชั้นดินแข็งตามที่วิศวกรคำนวณไว้ การนับต้องทำอย่างพิถีพิถันด้วยการขีดเส้นบันทึกระยะบนตัวเข็มจริง เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของโครงสร้างอาคารและป้องกันปัญหาการทรุดตัวในระยะยาว ซึ่งเมื่อใช้ร่วมกับเสาเข็มคุณภาพสูงอย่าง สปันไมโครไพล์ จะยิ่งเสริมความมั่นคงและแข็งแกร่งให้กับฐานรากได้อย่างสมบูรณ์แบบ