1010 การนับโบเค้าเสาเข็ม คืออะไร? นับยังไง? รู้ได้ยังไงว่าเสาเข็มถึงชั้นดินแข็งแล้ว?
การนับโบเค้าเสาเข็ม (Blow Count) คือ การนับจำนวนครั้งที่ลูกตุ้มตอกลงบนหัวเสาเข็มเพื่อให้เสาเข็มจมลงในดินตามระยะที่กำหนด (โดยปกติจะนับทุก ๆ ระยะ 30 เซนติเมตร หรือ 1 ฟุต) เพื่อใช้ประเมินความแน่นของชั้นดินและกำลังการรับน้ำหนักของเสาเข็มตามหลักวิศวกรรม
วิธีการนับโบเค้า (Blow Count Counting)
- ทำเครื่องหมายบนเสาเข็ม: ก่อนการตอกในช่วงท้าย จะมีการขีดเส้นแบ่งระยะบนตัวเสาเข็มเป็นช่วง ๆ เช่น ช่วงละ 30 เซนติเมตร หรือ 1 ฟุต
- เริ่มการนับ: เมื่อตอกเสาเข็มลงไป วิศวกรหรือผู้ควบคุมงานจะนับจำนวนครั้งที่ตอก (Blows) ในแต่ละช่วงที่ทำเครื่องหมายไว้ เพื่อดูว่าในระยะ 30 เซนติเมตรนั้นต้องใช้การตอกกี่ครั้ง
- การเช็ค Last 10 Blows: เมื่อเสาเข็มตอกลงไปจนถึงระดับที่คาดการณ์ว่าเป็นชั้นดินแข็ง จะมีการวัดระยะจมตัวจากการตอก 10 ครั้งสุดท้าย โดยใช้กระดาษติดที่หน้าเสาและใช้ดินสอขีดลากในขณะตอก เพื่อดูว่าการตอก 10 ครั้งนั้นเสาเข็มจมลงไปกี่มิลลิเมตร ซึ่งค่าที่ได้จะนำไปเข้าสูตรคำนวณกำลังรับน้ำหนักปลอดภัยของเสาเข็ม
รู้ได้อย่างไรว่าเสาเข็มถึงชั้นดินแข็งแล้ว?
สามารถสังเกตสัญญาณทางกายภาพและข้อมูลทางเทคนิคได้ดังนี้:
- จำนวนครั้งการตอกเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว: เมื่อปลายเสาเข็มเริ่มเคลื่อนตัวเข้าสู่ชั้นดินแข็งหรือชั้นทรายแน่น จำนวนครั้งที่ต้องตอกเพื่อให้เสาจมลงจะเพิ่มขึ้นอย่างมากอย่างทันทีทันใด
- เสาเข็มเริ่มจมยากขึ้น: สังเกตจากระยะจมต่อการตอกหนึ่งครั้งจะน้อยลงเรื่อย ๆ แม้จะยกตุ้มตอกที่ความสูงเท่าเดิม
- บรรลุค่า Blow Count ที่วิศวกรกำหนด: เมื่อจำนวนครั้งในการตอกสูงถึงเกณฑ์ที่คำนวณไว้ในรายการคำนวณ (Structural Calculation) แสดงว่าปลายเสาเข็มหยั่งถึงชั้นดินที่สามารถรับน้ำหนักอาคารได้ตามมาตรฐานแล้ว
- ระวังการฝืนตอก: หากจำนวนครั้งการตอกสูงมากเกินไปจนเสาแทบไม่จม ไม่ควรฝืนตอกต่อเพราะอาจทำให้เสาเข็มแตกร้าวหรือชำรุดได้ แม้ว่าจะยังไม่ถึงระดับความลึกที่คาดการณ์ไว้ก็ตาม
สำหรับการตอกเสาเข็มในพื้นที่จำกัดหรือการต่อเติมอาคารที่ต้องการคุณภาพและความมั่นคงสูงสุด เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micro Pile) เป็นทางเลือกที่เหมาะสมมาก เนื่องจากผลิตด้วยระบบแรงเหวี่ยงทำให้เนื้อคอนกรีตแกร่งและหนาแน่นสูง สามารถทนทานต่อแรงกระแทกในขณะเช็ค Blow Count เพื่อให้มั่นใจได้ว่าปลายเสาเข็มหยั่งถึงชั้นดินดานจริง
หากท่านต้องการความมั่นใจและต้องการปรึกษาวิศวกรมืออาชีพ สามารถรับบริการออกแบบฐานรากสำหรับงานบ้านฟรี ได้ที่ ไลน์ @bhumisiam
สรุปท้ายบทความ การนับโบเค้า (Blow Count) คือหัวใจสำคัญในการตรวจสอบความมั่นคงของฐานราก โดยจะนับจำนวนครั้งการตอกต่อระยะที่เสาจมลง และวัดค่า Last 10 Blows เป็นตัวชี้วัดสุดท้ายเพื่อยืนยันว่าเสาเข็มถึง ชั้นดินแข็ง และรับน้ำหนักได้จริงตามการออกแบบ การสังเกตว่าถึงชั้นดินแข็งหรือไม่ให้ดูจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนครั้งการตอกและความยากในการจมตัว ซึ่งกระบวนการนี้ต้องทำควบคู่กับการใช้เสาเข็มที่มีมาตรฐานสูงอย่างสปันไมโครไพล์เพื่อป้องกันปัญหาบ้านทรุดตัวในอนาคตครับ