Category Archives: Academic

694 ทำไมต้องทำ “เจาะสำรวจดิน” (Soil Boring Test) ก่อนสร้างบ้าน สร้างอาคาร? การเจาะสำรวจดิน (Soil Boring Test) คือขั้นตอนสำคัญอันดับแรกก่อนเริ่มงานก่อสร้างอาคารทุกประเภท เพื่อเก็บตัวอย่างดินจากระดับความลึกต่าง ๆ มาวิเคราะห์คุณสมบัติทางวิศวกรรม โดยมีเหตุผลและความจำเป็นหลักดังนี้ครับ: เพื่อเลือกชนิดของฐานรากให้เหมาะสม ข้อมูลที่ได้จากการเจาะสำรวจจะช่วยให้วิศวกรตัดสินใจได้ว่าควรใช้ ฐานรากตื้น (ฐานแผ่) หรือ ฐานรากเสาเข็ม หากชั้นดินบนมีความแข็งแรงและรับน้ำหนักได้ดี การใช้ฐานรากตื้นจะช่วยประหยัดงบประมาณได้มาก แต่หากเป็นดินอ่อนก็จำเป็นต้องใช้ฐานรากเสาเข็มเพื่อความมั่นคง เพื่อกำหนดความลึกของเสาเข็มอย่างแม่นยำ การเจาะสำรวจจะระบุว่า ชั้นดินแข็ง (Hard Strata) หรือชั้นดินดาน อยู่ที่ระดับความลึกเท่าไร ช่วยป้องกันปัญหา ปลายเสาเข็มลอย (ตอกไม่ถึงชั้นดินแข็ง) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ บ้านทรุดตัว หรืออาคารแตกร้าวในภายหลัง นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันการออกแบบเผื่อที่มากเกินความจำเป็น (Over-design) ซึ่งทำให้สิ้นเปลืองค่าใช้จ่าย เพื่อประเมินกำลังรับน้ำหนักและการทรุดตัว วิศวกรจะนำค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน (SPT N-Value) มาคำนวณ กำลังแบกทานของดิน และประมาณค่าการทรุดตัวของอาคารทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ข้อมูลนี้ช่วยให้มั่นใจได้ว่าดินจะสามารถรองรับน้ำหนักอาคารทั้งหมดได้อย่างปลอดภัยตามหลักวิศวกรรม เพื่อทราบระดับน้ำใต้ดิน การทราบระดับน้ำใต้ดินมีความสำคัญต่อการออกแบบระบบกันซึม การคำนวณแรงดันน้ำที่กระทำต่อโครงสร้างใต้ดิน (เช่น ห้องใต้ดิน) […]

695 ดินในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ตอกเสาเข็มลึกแค่ไหนจึงจะเจอชั้นดินดานหรือชั้นดินแข็ง? พื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑลจัดว่าเป็นพื้นที่ที่มีสภาพดินเหนียวอ่อน (Soft Clay) หนามากเป็นพิเศษ ทำให้การตอกเสาเข็มเพื่อให้ถึงชั้นดินดาน (Hard Clay) หรือชั้นทรายแข็งที่สามารถรับน้ำหนักได้ดีมีความลึกที่แตกต่างกันไปในแต่ละจุด ดังนี้ครับ: ระดับความลึกแยกตามพื้นที่ กรุงเทพมหานคร: โดยทั่วไปความลึกจะอยู่ที่ประมาณ 18 – 21 เมตร. อย่างไรก็ตาม ในบางโซนอาจมีความแตกต่างกัน เช่น เขตดอนเมืองอาจลึกประมาณ 16 – 18 เมตร ขณะที่ลาดพร้าวหรือพระราม 6 จะอยู่ที่ประมาณ 18 – 20 เมตร. สำหรับอาคารสูงหรือโครงสร้างขนาดใหญ่อาจต้องตอกลึกถึง 30 – 40 เมตรขึ้นไป. สมุทรปราการ: พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นดินอ่อนพิเศษ โดยเฉพาะโซนบางพลี, บางบ่อ และสุวรรณภูมิ อาจต้องตอกลึกถึง 23 – 26 เมตร จึงจะเจอชั้นดินแข็ง. ปทุมธานี: ในพื้นที่ทั่วไปความลึกเฉลี่ยอยู่ที่ 18 […]

697 วิธีคำนวณน้ำหนักบรรทุกปลอดภัย (Safe Load) ของเสาเข็มสปันไมโครไพล์ทำอย่างไร? การคำนวณน้ำหนักบรรทุกปลอดภัย (Safe Load หรือ Allowable Load) ของเสาเข็มสปันไมโครไพล์ เป็นกระบวนการที่วิศวกรใช้เพื่อให้มั่นใจว่าเสาเข็มจะสามารถรับน้ำหนักอาคารได้อย่างมั่นคงโดยไม่เกิดการทรุดตัวเกินเกณฑ์กำหนด โดยมีวิธีการคำนวณและประเมินหลักๆ ดังนี้ครับ: หลักการคำนวณพื้นฐานทางวิศวกรรม (Theoretical Calculation) วิศวกรจะคำนวณจากค่า กำลังรับน้ำหนักบรรทุกประลัย (Ultimate Capacity – Qult​) ซึ่งมาจากแรงต้านของดิน 2 ส่วนรวมกัน คือแรงเสียดทานที่ผิวเสาเข็ม (Skin Friction) และแรงต้านที่ปลายเสาเข็ม (End Bearing) สูตร: Qult​=Qs​+Qb​ Qs (Skin Friction): แรงเสียดทานระหว่างผิวคอนกรีตกับชั้นดินแต่ละชั้น คำนวณจาก “พื้นที่ผิวเสาเข็ม x หน่วยแรงเสียดทานของดิน” Qb​ (End Bearing): แรงต้านที่ปลายเข็มซึ่งหยั่งลงในชั้นดินแข็งหรือดินดาน คำนวณจาก “พื้นที่หน้าตัดปลายเข็ม x หน่วยแรงต้านที่ปลายเข็ม” เมื่อได้ค่า Qult​ แล้ว จะนำมาหารด้วย […]

696 การทดสอบเสาเข็ม (Pile Load Test) ทำอย่างไร?  สำคัญแค่ไหน? จำเป็นแค่ไหน? การทดสอบเสาเข็ม (Pile Load Test) คือกระบวนการตรวจสอบเพื่อยืนยันว่าเสาเข็มที่ติดตั้งไปแล้วสามารถรับน้ำหนักได้จริงตามที่วิศวกรออกแบบไว้ และเพื่อตรวจสอบพฤติกรรมการทรุดตัวของเสาเข็มเมื่อรับแรงกระท้า ความสำคัญและความจำเป็น ยืนยันความปลอดภัย: การคำนวณกำลังรับน้ำหนักส่วนใหญ่อ้างอิงจากข้อมูลการเจาะสำรวจดินและสูตรเชิงประสบการณ์ซึ่งอาจมีความไม่แน่นอน การทดสอบจึงช่วยให้มั่นใจว่าเสาเข็มจะรับน้ำหนักอาคารได้อย่างปลอดภัย ตรวจสอบการทรุดตัว: เพื่อให้แน่ใจว่าเสาเข็มเดี่ยวหรือกลุ่มเสาเข็มจะไม่มีการทรุดตัวเกินกว่าค่าที่ยอมรับได้ (ปกติไม่เกิน 10 มิลลิเมตร เมื่อรับน้ำหนักใช้งาน) จนส่งผลให้โครงสร้างอาคารเสียหาย ข้อกำหนดตามกฎหมาย: ตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2566 กำหนดให้การออกแบบและคำนวณฐานรากต้องคำนึงถึงแรงต้านทานที่ยอมให้และการทรุดตัว โดยต้องมีผลการทดสอบเสาเข็มมาประกอบหากต้องการใช้ค่าแรงต้านทานที่สูงขึ้น เพิ่มประสิทธิภาพในการออกแบบ: การทดสอบช่วยให้วิศวกรสามารถใช้สัดส่วนความปลอดภัย (Factor of Safety) ที่น้อยลงได้เมื่อเทียบกับการคำนวณเพียงอย่างเดียว ทำให้ประหยัดงบประมาณและทรัพยากร วิธีการทดสอบเสาเข็ม ในประเทศไทยนิยมใช้ 2 วิธีหลัก ตามมาตรฐานสากลและข้อกำหนดทางวิศวกรรม: การทดสอบด้วยวิธีสถิตยศาสตร์ (Static Pile Load Test) เป็นวิธีที่มีความแม่นยำสูงที่สุด โดยเป็นการจำลองการรับน้ำหนักจริงด้วยการกดน้ำหนักลงบนหัวเสาเข็มอย่างช้าๆ กระบวนการ: ใช้แม่แรงไฮดรอลิกวางบนหัวเสาเข็มเพื่อสร้างแรงกด โดยอาศัยแรงต้านทาน (Reaction) จาก […]

677 กฎหมายต่อเติมบ้าน การออกแบบโดยวิศวกร (หากมีการดัดแปลงโครงสร้างหลักของบ้าน (เช่น ทุบเสา รื้อคาน หรือเพิ่มน้ำหนักชั้นบน) ต้องควบคุมงานโดยสถาปนิกและวิศวกรที่ได้รับใบอนุญาต) การต่อเติมหรือดัดแปลงบ้านที่มีการแก้ไขโครงสร้างหลักถือเป็นเรื่องละเอียดอ่อนและมีกฎหมายควบคุมอย่างเคร่งครัด เนื่องจากส่งผลโดยตรงต่อความมั่นคงแข็งแรงของอาคารและความปลอดภัยของผู้อยู่อาศัย โดยมีข้อกำหนดที่สำคัญดังนี้ครับ กรณีที่เข้าข่าย “การดัดแปลงอาคาร” ที่ต้องมีวิศวกรและสถาปนิก ตาม พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 การกระทำดังต่อไปนี้ถือเป็นการดัดแปลงอาคารที่มีความเสี่ยงสูง และกฎหมายบังคับให้ต้องมี สถาปนิกและวิศวกรที่ได้รับใบอนุญาต เป็นผู้คำนวณ ออกแบบ และเซ็นรับรองแบบ รวมถึงควบคุมงานก่อสร้าง,: การดัดแปลงโครงสร้างหลัก: เช่น การทุบเสา การรื้อหรือตัดคานเดิมของบ้าน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการรับน้ำหนัก การเพิ่มน้ำหนักชั้นบน: เช่น การต่อเติมชั้นสอง หรือการเปลี่ยนวัสดุมุงหลังคาจากวัสดุเบาเป็นวัสดุที่มีน้ำหนักมากขึ้น ซึ่งทำให้โครงสร้างเดิมต้องรับน้ำหนักเพิ่มขึ้นเกินร้อยละ 10, การเพิ่มพื้นที่ใช้สอย: หากมีการเพิ่มหรือลดพื้นที่ของพื้นชั้นใดชั้นหนึ่งรวมกันเกิน 5 ตารางเมตร หรือมีการเพิ่ม/ลดจำนวนเสาหรือคาน, ความสำคัญของวิศวกรและสถาปนิกในการต่อเติม การคำนวณความมั่นคง: วิศวกรจะทำหน้าที่คำนวณว่าโครงสร้างเดิมและฐานรากจะสามารถรองรับน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นได้หรือไม่ เพื่อป้องกันปัญหาบ้านทรุดหรือพังถล่ม, การเซ็นรับรองแบบ: ในการยื่นขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1) ต่อสำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. จำเป็นต้องมีแบบแปลนที่สถาปนิกและวิศวกรเซ็นรับรอง เพื่อเป็นหลักประกันทางกฎหมายและความปลอดภัย, […]

685 กฎหมายต่อเติมบ้าน (ปี 2566) ระยะร่นแนวอาคารกับเขตที่ดิน (การต่อเติมผนังที่มี “หน้าต่างหรือช่องเปิด” ต้องห่างจากแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 2 เมตร ส่วนผนังทึบต้องห่างอย่างน้อย 50 เซนติเมตร (เว้นแต่จะได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากเพื่อนบ้าน) การต่อเติมบ้านในปี 2566 ยังคงต้องปฏิบัติตาม พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะเรื่องระยะร่นแนวอาคารเพื่อความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวของผู้อยู่อาศัยและเพื่อนบ้าน ดังนี้ครับ: ระยะร่นแนวอาคารตามลักษณะผนัง (สำหรับอาคารสูงไม่เกิน 9 เมตร) ผนังที่มีหน้าต่างหรือช่องเปิด: หากส่วนที่ต่อเติมมีหน้าต่าง, ประตู, ช่องแสง, ช่องลม หรือระเบียงชั้นบน จะต้องเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดินของเพื่อนบ้าน ไม่น้อยกว่า 2 เมตร หากอาคารมีความสูงเกิน 9 เมตร แต่ไม่ถึง 23 เมตร ระยะร่นต้องเพิ่มเป็น ไม่น้อยกว่า 3 เมตร ผนังทึบ: กฎหมายอนุญาตให้สร้างผนังทึบ (ไม่มีช่องเปิดหรือช่องแสงใดๆ) ห่างจากแนวเขตที่ดินได้ในระยะ อย่างน้อย 50 เซนติเมตร การสร้างชิดเขตที่ดิน: หากเจ้าของบ้านต้องการสร้างผนังทึบชิดแนวเขตที่ดิน (ระยะน้อยกว่า […]

684 กฎหมายต่อเติมบ้าน (ปี 2566) ห้ามใช้พื้นที่ดินเกิน 60% (อาคารบ้านเดี่ยวและทาวน์เฮ้าส์ต้องไม่ใช้ที่ดินเกิน 60% ของพื้นที่ดินทั้งหมด (กรณีมีถนนส่วนกลางหรือรั้วร่วมกัน จะมีเกณฑ์ระยะร่นต่างออกไป) กฎหมายควบคุมการต่อเติมบ้านในปี 2566 มีข้อกำหนดที่สำคัญเกี่ยวกับพื้นที่ว่างและการใช้ประโยชน์ที่ดินที่เจ้าของบ้านต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ดังนี้ครับ: ข้อกำหนดการใช้พื้นที่ดิน (อัตราส่วน 60%) เกณฑ์การใช้พื้นที่: ตามกฎหมายจัดสรรที่ดินและกฎหมายควบคุมอาคาร อาคารประเภทบ้านเดี่ยวและทาวน์เฮ้าส์ถูกกำหนดให้สิ่งก่อสร้างครอบคลุมพื้นที่ดินได้ไม่เกิน 60% ของพื้นที่ดินทั้งหมด พื้นที่ว่างขั้นต่ำ: กฎหมายระบุว่าบ้านพักอาศัยจะต้องมีพื้นที่ว่างเปล่าเหลือไม่น้อยกว่า 30% ของพื้นที่ดินทั้งหมด เพื่อใช้เป็นระยะเว้นร่นและเพื่อการระบายอากาศและป้องกันอัคคีภัย เกณฑ์ระยะร่นและแนวเขตที่ดิน ในกรณีที่มีถนนส่วนกลางหรือรั้วร่วมกัน จะมีเกณฑ์ระยะร่นที่แตกต่างกันไป ดังนี้: ระยะร่นจากถนนสาธารณะ: หากถนนกว้างน้อยกว่า 6 เมตร แนวอาคารต้องร่นห่างจากกึ่งกลางถนนอย่างน้อย 3 เมตร แต่หากถนนกว้างน้อยกว่า 10 เมตร สำหรับอาคารพาณิชย์หรืออาคารสูงเกิน 2 ชั้น ต้องร่นห่างจากกึ่งกลางถนนอย่างน้อย 6 เมตร ผนังที่มีช่องเปิด: สำหรับผนังที่มีหน้าต่าง ประตู ช่องลม หรือระเบียงชั้นบน จะต้องเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดินหรือรั้วไม่น้อยกว่า 2 […]

683 กฎหมายต่อเติมบ้าน (ปี 2566) ห้ามสร้างหรือต่อเติมเต็มพื้นที่ (ต้องมีพื้นที่ว่างเปล่าเหลือไม่น้อยกว่า 30% ของขนาดที่ดินทั้งหมด) ตามกฎหมายควบคุมอาคารและกฎหมายจัดสรรที่ดินฉบับปรับปรุงปี 2566 มีข้อกำหนดสำคัญเกี่ยวกับการใช้พื้นที่ดินและการเว้นระยะร่นสำหรับการต่อเติมบ้าน ดังนี้ครับ ข้อกำหนดการใช้พื้นที่ดิน (Building Coverage) อัตราส่วนพื้นที่อาคาร: สำหรับอาคารประเภทบ้านเดี่ยวและทาวน์เฮ้าส์ภายใต้กฎหมายจัดสรรที่ดิน กำหนดให้สิ่งก่อสร้างต้องครอบคลุมพื้นที่ไม่เกิน 60% ของพื้นที่ดินทั้งหมด พื้นที่ว่างเปิดโล่ง: ในกรณีทั่วไปตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร อาคารอยู่อาศัยต้องมีพื้นที่ว่างเปล่า (พื้นที่ที่ไม่มีสิ่งก่อสร้างปกคลุม) ไม่น้อยกว่า 30% ของขนาดที่ดิน หรือกล่าวคือสามารถใช้พื้นที่ก่อสร้างรวมส่วนต่อเติมได้ไม่เกิน 70% ของพื้นที่ดิน เกณฑ์ระยะร่นแนวอาคารกับเขตที่ดิน กรณีผนังมีช่องเปิด: หากส่วนที่ต่อเติมมีหน้าต่าง ประตู ช่องแสง ช่องระบายอากาศ หรือระเบียงชั้นบน จะต้องเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดินเพื่อนบ้าน ไม่น้อยกว่า 2 เมตร (สำหรับอาคารสูงไม่เกิน 9 เมตร) กรณีผนังทึบ: หากเป็นผนังทึบที่ไม่มีช่องเปิดใดๆ ต้องเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดิน อย่างน้อย 50 เซนติเมตร การสร้างชิดเขตที่ดิน: หากต้องการก่อสร้างผนังทึบห่างน้อยกว่า 50 […]

682 กฎหมายต่อเติมบ้าน บทลงโทษตามกฎหมาย (การต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือทำผิดแบบแปลน มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท (หรือทั้งจำทั้งปรับ) และปรับรายวันอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาท จนกว่าจะรื้อถอนหรือแก้ไขให้ถูกต้อง) การต่อเติมบ้านโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือการก่อสร้างที่ผิดไปจากแบบแปลนที่ได้รับอนุมัติ ถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายตาม พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ซึ่งมีบทลงโทษที่ชัดเจนและรุนแรง เพื่อควบคุมให้การดัดแปลงอาคารมีความปลอดภัยและไม่กระทบต่อสิทธิของผู้อื่น รายละเอียดของบทลงโทษและผลกระทบทางกฎหมายมีดังนี้: โทษทางอาญา: เจ้าของอาคารหรือผู้ดำเนินการมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ โทษปรับรายวัน: นอกเหนือจากโทษข้างต้น หากยังเพิกเฉยไม่ดำเนินการแก้ไข กฎหมายกำหนดให้มีโทษปรับรายวันอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาท ตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน หรือจนกว่าจะมีการรื้อถอนหรือแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมาย อำนาจของเจ้าพนักงานท้องถิ่น: หากตรวจสอบพบการต่อเติมผิดกฎหมาย หรือได้รับการร้องเรียนจากเพื่อนบ้าน เจ้าพนักงานท้องถิ่น (สำนักงานเขต, เทศบาล หรือ อบต.) มีอำนาจสั่งให้ระงับการก่อสร้างทันที และหากพบว่าส่วนที่ต่อเติมนั้นไม่สามารถแก้ไขให้ถูกต้องตามหลักกฎหมายได้ (เช่น ผิดระยะร่น หรือพื้นที่ว่างไม่เพียงพอ) เจ้าพนักงานสามารถสั่งให้รื้อถอนอาคารส่วนนั้นออกภายในระยะเวลาที่กำหนด ดังนั้น […]

681 กฎหมายต่อเติมบ้าน ต้องได้รับความยินยอมจากเพื่อนบ้าน (หากจำเป็นต้องต่อเติมชิดเขตที่ดิน (ตามข้อ 3 และ 4) ในระยะ 50 เซนติเมตร ถึง 2 เมตร ต้องมีหนังสือยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากเพื่อนบ้านข้างเคียง) การต่อเติมบ้านในพื้นที่ที่ใกล้กับแนวเขตที่ดินของผู้อื่นมีข้อกำหนดทางกฎหมายที่เคร่งครัด โดยเฉพาะเรื่องระยะห่าง (Setback) และการขอความยินยอมจากเพื่อนบ้าน เพื่อป้องกันปัญหาข้อพิพาทและความเป็นส่วนตัว ดังนี้ครับ เกณฑ์ระยะร่นตามกฎหมาย: ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร หากผนังส่วนต่อเติมมีหน้าต่าง ประตู ระเบียง หรือช่องเปิด ต้องมีระยะห่างจากแนวเขตที่ดินเพื่อนบ้านอย่างน้อย 2 เมตร (สำหรับบ้านสูงไม่เกิน 9 เมตร) แต่หากเป็นผนังทึบ กฎหมายอนุญาตให้สร้างห่างจากแนวเขตที่ดินได้อย่างน้อย 50 เซนติเมตร กรณีที่ต้องได้รับความยินยอมจากเพื่อนบ้าน: หากมีความจำเป็นต้องต่อเติมชิดเขตที่ดินมากกว่าระยะที่กฎหมายกำหนด (เช่น สร้างผนังทึบห่างจากรั้วน้อยกว่า 50 เซนติเมตร หรือสร้างทับแนวเขตที่ดินเดิม) จะต้องได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากเจ้าของที่ดินข้างเคียงเสมอ เงื่อนไขของผนังชิดเขต: ในกรณีที่ได้รับความยินยอมให้สร้างชิดเขตที่ดินในระยะ 50 เซนติเมตร ถึง 2 เมตร ผนังด้านนั้นจะต้องเป็นผนังทึบ 100% (ไม่มีหน้าต่าง […]