3656 ต่อเติมโรงงานควรใช้เสาเข็มชนิดไหน? ออกแบบอย่างไร? แยกส่วน? ตอกลึกแค่ไหน?
งานต่อเติมอาคารโรงงานหรือการขยายพื้นที่จัดเก็บ/วางเครื่องจักรหนัก มีข้อพิจารณาทางด้านวิศวกรรมโครงสร้างและปฐพีวิศวกรรมที่ต้องเน้นความมั่นคงความปลอดภัยสูงสุด ดังนี้ครับ
1. ต่อเติมโรงงานควรใช้เสาเข็มชนิดไหน?
สำหรับงานต่อเติมโรงงาน ชนิดเสาเข็มที่เหมาะสมและได้รับความนิยมสูงสุดในปัจจุบันคือ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micro Pile) ด้วยข้อดีและจุดเด่นทางเทคนิคที่ตอบโจทย์งานอุตสาหกรรม:
- แรงสั่นสะเทือนต่ำมาก: มีนวัตกรรม รูกลวงตรงกลาง ที่เกิดจากการปั่นเหวี่ยงความเร็วสูง (Spun Process) รูกลวงนี้ทำหน้าที่เป็นวาล์วระบายดินขณะตอก ดินจะแทรกตัวขึ้นมาในรูกลวงแทนการดันออกด้านข้าง จึงไม่เกิดแรงดันดินและแรงสั่นสะเทือนที่จะไปกระทบต่อโครงสร้างโรงงานเดิมหรือฐานรากเครื่องจักรข้างเคียง
- ตอกชิดอาคารเดิมได้ประชิด: สามารถตอกชิดผนังอาคาร รั้ว หรือโครงสร้างเดิมได้ในระยะเพียง 50 เซนติเมตร โดยไม่ทำให้โครงสร้างเดิมเกิดรอยแตกร้าว
- เข้าทำงานในพื้นที่จำกัดและเพดานต่ำได้: ใช้ชุดปั้นจั่นขนาดกะทัดรัด (กว้างเพียง 1 เมตร สูงประมาณ 3 เมตร) สามารถเคลื่อนย้ายเข้าทางประตูโรงงาน หรือทำงานภายในอาคารที่มีเพดานต่ำได้สะดวก
- หน้างานสะอาด ไม่กระทบไลน์การผลิต: เป็นระบบการตอกแบบแห้ง (Dry Process) ไม่มีดินโคลนเลอะเทอะ ไม่ต้องขุดขนดินทิ้งเหมือนเสาเข็มเจาะ ทำให้โรงงานสามารถดำเนินสายการผลิตต่อไปได้ตามปกติ
- กำลังรับน้ำหนักสูง มั่นใจในมาตรฐาน: มีให้เลือกหลากหลายขนาดหน้าตัดตามน้ำหนักบรรทุกลงฐานราก:
- แบบกลม Dia. 21 cm: รับน้ำหนักปลอดภัย (Safe Load) ได้ประมาณ 20–25 ตัน/ต้น
- แบบกลม Dia. 25 cm: รับน้ำหนักปลอดภัยได้ประมาณ 25–35 ตัน/ต้น
- แบบกลม Dia. 30 cm: รับน้ำหนักปลอดภัยได้สูงถึง 30–50 ตัน/ต้น (เหมาะสำหรับอาคารหลายชั้น หรือรองรับแท่นเครื่องจักรหนัก)
- แบบสี่เหลี่ยม SQ 18×18 cm: รับน้ำหนักปลอดภัยได้ประมาณ 18–25 ตัน/ต้น
- ได้รับมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 397-2562 และการรับรองคุณภาพ SCG Endorsed Brand จาก TPN ภูมิสยาม
2. การออกแบบและการ “แยกโครงสร้าง” (Separate Structure)
หลักการสำคัญที่สุดในการออกแบบงานต่อเติมโรงงานคือ “การแยกโครงสร้างให้อิสระจากกันอย่างเด็ดขาด”
- การแยกอาคารส่วนต่อเติมออกจากอาคารเดิม: ต้องทำรอยต่อเพื่อการขยายตัว (Expansion Joint) โดยเว้นระยะห่างระหว่างโครงสร้างเดิมกับโครงสร้างใหม่ประมาณ 2–5 เซนติเมตร ทั้งในส่วนของฐานราก เสา คาน พื้น และผนัง แล้วปิดรอยต่อด้วยวัสดุยืดหยุ่น (Sealant/Backer Rod)
- สาเหตุที่ต้องแยกส่วน: อาคารโรงงานเดิมได้ผ่านการทรุดตัวจนเซ็ตตัวคงที่แล้ว ส่วนโครงสร้างใหม่ที่ต่อเติมเข้าไป แม้จะใช้เสาเข็มลึกเท่ากัน ก็จะมีพฤติกรรมการรับน้ำหนักและการเซ็ตตัวใหม่ หากยึดโครงสร้างติดกัน จะเกิดปัญหา การทรุดตัวไม่เท่ากัน (Differential Settlement) ซึ่งจะดึงรั้งให้โครงสร้างเดิมหรือส่วนต่อเติมเกิดการฉีกขาดแตกร้าวรุนแรง
- การแยกฐานรากแท่นเครื่องจักร (Machine Foundation): หากเป็นการต่อเติมเพื่อตั้งเครื่องจักรที่มีน้ำหนักมากหรือมีแรงสั่นสะเทือนขณะทำงาน ควรออกแบบฐานรากแท่นเครื่องจักรแยกออกจากพื้นโรงงานและโครงสร้างอาคารโดยเด็ดขาด พร้อมบุวัสดุกันแรงสั่นสะเทือนรอบๆ แท่นเครื่องจักร เพื่อไม่ให้แรงสั่นสะเทือนส่งผ่านไปยังเสาและคานของอาคาร
3. ตอกเสาเข็มลึกแค่ไหน?
เป้าหมายสำคัญของการตอกเสาเข็มสำหรับงานโรงงานคือ ปลายเสาเข็มต้องหยั่งลงไปถึง “ชั้นดินดานแข็ง” (Hardpan / Bearing Layer) เท่านั้น เพื่อให้เป็น เสาเข็มรับน้ำหนักที่ปลาย (End Bearing Pile) ซึ่งจะหยุดปัญหาการทรุดตัวในระยะยาว
- ความลึกตามสภาพพื้นที่:
- กรุงเทพฯ และปริมณฑล: ความลึกของชั้นดินดานโดยทั่วไปจะอยู่ที่ประมาณ 18–21 เมตร (บางพื้นที่ดินอ่อนพิเศษ เช่น บางพลี ลำลูกกา อาจลึกลงไปถึง 23–26 เมตร)
- ต่างจังหวัด: ความลึกจะแปรผันตามธรณีวิทยาของพื้นที่ เช่น 10–18 เมตร สำหรับพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ หรือ 6–12 เมตร สำหรับพื้นที่ดอน
- เกณฑ์การตรวจสอบความลึกหน้างาน:
- เสาเข็มสปันไมโครไพล์ที่มีความยาวท่อนละ 1.5 เมตร จะถูกตอกและเชื่อมต่อกันลงไปเรื่อยๆ จนกว่าจะตอกไม่ลงและได้ค่า Last 10 Blow Count (ระยะจมจากการตอก 10 ครั้งสุดท้าย) ตรงตามรายการคำนวณความปลอดภัยของวิศวกร
- สามารถทำการทดสอบความสมบูรณ์และกำลังรับน้ำหนักจริงด้วยวิธี Dynamic Load Test หน้างานเพื่อออกเอกสารรับรองความปลอดภัย
การบริการและวิศวกรรับรอง
หากต้องการคำนวณและประเมินงบประมาณการต่อเติมโรงงานอย่างแม่นยำ สามารถขอรับ บริการปรึกษาและออกแบบฐานรากโดยทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ พร้อมเอกสารรายการคำนวณรับรอง ได้ที่ ไลน์ @bhumisiam (TPN ภูมิสยาม)
สรุปท้ายบทความ
การต่อเติมโรงงานควรเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micro Pile) มาตรฐาน มอก. 397-2562 เนื่องจากสามารถตอกในพื้นที่จำกัดได้ดี ไม่สร้างแรงสั่นสะเทือนรบกวนอาคารเดิมและเครื่องจักร และไม่มีดินโคลนเลอะเทอะ ในด้านการออกแบบ ต้องทำการแยกโครงสร้างส่วนต่อเติมออกจากอาคารเดิมอย่างเด็ดขาด (Expansion Joint) เพื่อป้องกันปัญหาการทรุดตัวไม่เท่ากัน และต้องตอกเสาเข็มให้ลึกถึง ชั้นดินดานแข็ง (ความลึกประมาณ 18–21 เมตรในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล) โดยเช็กค่า Last 10 Blow Count หน้างานเพื่อให้รองรับน้ำหนักอาคารและเครื่องจักรได้อย่างมั่นใจถาวรครับ
💡 หากต้องการวางแผนผังตำแหน่งเสาเข็มกลุ่มสำหรับรองรับแท่นเครื่องจักรหนัก หรือต้องการเปรียบเทียบขนาดเสาเข็มสปันไมโครไพล์เพิ่มเติม สามารถแจ้งสอบถามรายละเอียดได้เลยนะครับ
