1006 เริ่ม Blow Count เมื่อไหร่? นับยังไง? หยุดตอกเสาเข็มตอนไหน?
การนับ Blow Count เป็นกระบวนการทางวิศวกรรมที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในการตอกเสาเข็ม เพื่อยืนยันว่าเสาเข็มแต่ละต้นสามารถรับน้ำหนักปลอดภัย (Safe Load) ได้จริงตามที่ออกแบบไว้ โดยมีรายละเอียดขั้นตอนดังนี้ครับ
1. เริ่มนับ Blow Count เมื่อไหร่?
การเริ่มนับจำนวนครั้งในการตอก (Blow Count) จะทำในช่วงที่เสาเข็มตอกลงไปจนใกล้ถึงระดับความลึกที่วิศวกรออกแบบไว้ หรือเมื่อสังเกตพบว่า เสาเข็มเริ่มจมตัวลงช้าลงอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากปลายเสาเข็มเริ่มเข้าสู่ชั้นดินที่มีความหนาแน่นสูง. โดยทั่วไปวิศวกรจะกำหนดให้เริ่มจดบันทึก Blow Count ในช่วงระยะ 1.5 เมตรสุดท้ายก่อนถึงชั้นดินแข็ง.
2. วิธีการนับ Blow Count
วิธีการนับที่เป็นมาตรฐานและเป็นที่นิยมที่สุดคือการนับ “Last 10 Blows” หรือการตอก 10 ครั้งสุดท้าย มีขั้นตอนดังนี้:
- การขีดเส้นอ้างอิง: เมื่อเสาเข็มตอกลงไปเกือบถึงระดับความลึกที่ต้องการ จะมีการขีดเส้นบนเสาเข็มและวางแผ่นกระดาษหรือไม้ไว้ข้างเสาเข็มเพื่อใช้เป็นจุดอ้างอิงระยะ.
- การนับ 10 ครั้งสุดท้าย: ปล่อยลูกตุ้มที่มีน้ำหนักและระยะยกตามมาตรฐาน (เช่น ลูกตุ้ม 1.4 – 3.5 ตัน) กระแทกลงบนหัวเสาเข็มต่อเนื่องกัน 10 ครั้ง.
- การวัดระยะจม: วัดระยะจมรวมของเสาเข็มที่เกิดขึ้นจากการตอก 10 ครั้งนั้นว่าจมลงไปเป็นระยะกี่มิลลิเมตร หรือกี่เซนติเมตร.
- การนับแบบ Blows per foot: ในบางกรณีอาจใช้วิธีนับจำนวนครั้งที่ต้องตอกเพื่อให้เสาเข็มจมลงทุกๆ ระยะ 30 เซนติเมตร เพื่อดูความเปลี่ยนแปลงของความแน่นดินในแต่ละช่วง.
3. หยุดตอกเสาเข็มตอนไหน?
วิศวกรจะสั่งให้หยุดตอกเมื่อเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งดังนี้:
- ได้ค่าความต้านทานที่ต้องการ: เมื่อค่าระยะจมตัวจากการตอก 10 ครั้งสุดท้าย (Last 10 Blows) ไม่เกินระยะที่คำนวณไว้ ตามสูตรตอกเสาเข็ม (Pile Driving Formula เช่น สูตรของ Hiley หรือ Engineering News) ซึ่งระบุว่าเสาเข็มอัดแน่นถึงชั้นดินดานและรับน้ำหนักได้ปลอดภัยแล้ว.
- ถึงชั้นดินแข็ง (End Bearing): เมื่อเสาเข็มหยั่งถึงชั้นดินแข็งจริงตามรายงานผลการเจาะสำรวจดิน (Soil Boring Test).
- ถึงขีดจำกัดความปลอดภัย (Refusal): หากตอกไม่ลงแล้ว (Hard Driving) และจำนวนครั้งการตอกต่อระยะจมสูงเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด ต้องหยุดตอกทันทีเพื่อป้องกันไม่ให้เสาเข็มเกิดความเสียหาย แตกหัก หรือชำรุดจากการฝืนตอก.
ข้อแนะนำเพื่อคุณภาพสูงสุด
สำหรับงานที่ต้องการคุณภาพและความมั่นคงถาวร เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micropile) เป็นตัวเลือกที่ยอดเยี่ยม เพราะสามารถตอกลึกถึงชั้นดินแข็งและตรวจสอบค่า Blow Count ได้อย่างแม่นยำเทียบเท่าเสาเข็มต้นใหญ่ อีกทั้งยังเข้าทำงานในพื้นที่จำกัดได้ดี.
หากท่านต้องการการคำนวณค่า Blow Count ที่ถูกต้องตามหลักวิศวกรรมสำหรับงานบ้านหรืออาคาร แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญฟรีได้ที่ ไลน์ @bhumisiam ซึ่งมีทีมวิศวกรคอยควบคุมงานและออกใบรับรอง Blow Count Report ให้ทุกต้นเพื่อความปลอดภัยสูงสุดครับ.
สรุปท้ายบทความ
การนับ Blow Count จะเริ่มทำเมื่อเสาเข็มใกล้ถึงความลึกออกแบบหรือเมื่อเริ่มตอกจมยากขึ้น โดยใช้วิธีการวัดระยะจมจากการตอก 10 ครั้งสุดท้าย (Last 10 Blow Count) และจะหยุดตอกเมื่อค่าระยะจมที่ได้น้อยกว่าเกณฑ์ที่วิศวกรคำนวณไว้ เพื่อเป็นตัวการันตีว่าเสาเข็มตั้งอยู่บนชั้นดินแข็งและสามารถรับน้ำหนักอาคารได้อย่างมั่นคงปลอดภัยโดยไม่เกิดปัญหาบ้านทรุดในอนาคตครับ