351 ฐานรากแบบผสม (Combined Footing) คืออะไร? (ฐานรากเดียวที่รองรับเสามากกว่า 1 ต้น)
ฐานรากแบบผสม หรือ ฐานรากร่วม (Combined Footing) คือ ฐานรากคอนกรีตเสริมเหล็กที่ออกแบบมาเพื่อ รองรับน้ำหนักจากเสาตั้งแต่ 2 ต้นขึ้นไป ไว้บนฐานเดียวกัน,, โดยมีรายละเอียดที่สำคัญดังนี้ครับ:
1. เหตุผลที่ต้องเลือกใช้
- เสาอยู่ชิดกันมาก: ใช้ในกรณีที่ตำแหน่งเสาแต่ละต้นอยู่ใกล้กันมาก จนหากแยกทำเป็นฐานรากเดี่ยว (Isolated Footing) พื้นที่ของฐานรากจะเกิดการซ้อนทับหรือเหลื่อมล้ำกันเอง,
- ข้อจำกัดด้านพื้นที่: มักใช้เมื่อตำแหน่งเสาอยู่ชิดเขตที่ดินหรืออาคารข้างเคียง จนไม่สามารถขยายฐานรากเดี่ยวออกไปรอบด้านได้อย่างสมดุล
2. รูปแบบที่นิยมใช้งาน
- รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า (Rectangular Combined Footing): นิยมใช้เมื่อเสาแต่ละต้นรับน้ำหนักใกล้เคียงกัน หรือหน้างานมีข้อจำกัดด้านความกว้างของฐาน
- รูปสี่เหลี่ยมคางหมู (Trapezoidal Combined Footing): ออกแบบมาเพื่อใช้ในกรณีที่เสาแต่ละต้นรับน้ำหนักไม่เท่ากัน เพื่อช่วยกระจายแรงลงสู่ดินให้มีความสม่ำเสมอทั่วทั้งฐาน
- ฐานรากแบบคานรัด (Strap หรือ Cantilever Footing): ใช้เชื่อมต่อระหว่างเสาต้นที่อยู่ชิดเขตที่ดินกับเสาต้นใน เพื่อแก้ปัญหาแรงเยื้องศูนย์และช่วยพยุงไม่ให้ฐานรากพลิกคว่ำ
3. ลักษณะทางวิศวกรรมที่สำคัญ
การทำงานของฐานรากชนิดนี้มีความซับซ้อนกว่าฐานรากเดี่ยว เนื่องจากแรงดันดินจะทำให้ฐานรากเกิดการแอ่นตัวใต้ตำแหน่งเสาและเกิดการโก่งตัวที่บริเวณกึ่งกลางระหว่างช่วงเสา ด้วยเหตุนี้ วิศวกรจึงต้องออกแบบให้มีการเสริมเหล็กทั้งตะแกรงบนและตะแกรงล่าง เพื่อรับแรงดัด (Bending Moment) ที่เกิดขึ้นทั้งสองทิศทาง
ฐานรากประเภทนี้จัดอยู่ในกลุ่ม ฐานรากตื้น (Shallow Foundation) ซึ่งเหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีชั้นดินแข็งรับน้ำหนักได้ดีในระดับที่ไม่ลึกนัก