332 ระยะหุ้มคอนกรีต (Concrete Cover) สำหรับฐานรากคือเท่าไร?
ระยะหุ้มคอนกรีต (Concrete Cover) สำหรับฐานรากตามมาตรฐานวิศวกรรมมีรายละเอียดที่แตกต่างกันตามสภาวะแวดล้อมและวิธีการก่อสร้าง ดังนี้ครับ
- กรณีหล่อคอนกรีตติดกับดินโดยตรง: ตามมาตรฐานทั่วไปและมาตรฐาน วสท. กำหนดให้มีระยะหุ้มคอนกรีตขั้นต่ำ 7.5 ซม. (75 มม.) เนื่องจากผิวคอนกรีตต้องสัมผัสกับดินตลอดเวลา เพื่อป้องกันความชื้นและสารเคมีในดินกัดกร่อนเหล็กเสริม
- กรณีใช้ไม้แบบ (คอนกรีตหล่อในที่): หากมีการตั้งไม้แบบหรือรองพื้นด้วยคอนกรีตหยาบ (Lean Concrete) ก่อน ระยะหุ้มอาจปรับลดลงได้ตามดุลยพินิจของวิศวกรหรือขนาดของเหล็กเสริม:
- เหล็กเสริมขนาดใหญ่กว่า DB16: ระยะหุ้มขั้นต่ำ 5 ซม.
- เหล็กเสริมขนาด DB16 หรือเล็กกว่า: ระยะหุ้มขั้นต่ำ 4 ซม.
- ข้อมูลบางแหล่งระบุระยะหุ้มด้านล่างและด้านข้างไว้ที่ประมาณ 5 – 7 ซม. เพื่อความปลอดภัย
- กรณีพื้นที่ที่มีการกัดกร่อนรุนแรง: ในบริเวณชายทะเล นิคมอุตสาหกรรม หรือบริเวณดินเค็ม มาตรฐาน วสท. กำหนดให้ใช้ระยะหุ้มคอนกรีตไม่น้อยกว่า 10 ซม.
- กรณีฐานรากเสาเข็ม (ระยะหุ้มหัวเสาเข็ม): กฎกระทรวงกำหนดระยะหุ้มสำหรับส่วนของหัวเสาเข็มที่ฝังในฐานรากไว้ดังนี้:
- ฐานรากเสาเข็มเดี่ยว: ระยะหุ้มหัวเสาเข็มไม่น้อยกว่า 15 ซม.
- ฐานรากเสาเข็มกลุ่ม: ระยะหุ้มหัวเสาเข็มไม่น้อยกว่า 7.5 ซม.
ในการก่อสร้างจริง จะมีการใช้ “ลูกปูน” (Concrete Spacer) หนุนตะแกรงเหล็กให้ลอยขึ้นเหนือแบบหล่อหรือคอนกรีตหยาบ เพื่อให้ได้ระยะหุ้มตามที่ออกแบบไว้อย่างถูกต้องและป้องกันสนิมเหล็กในระยะยาว