1001 Blow Count คืออะไร? นับยังไง? รู้ได้ยังไงว่าเสาเข็มถึงชั้นดินแข็งแล้ว?
Blow Count (ค่าการตอก) คือจำนวนครั้งในการตอกลูกตุ้มลงบนหัวเสาเข็มเพื่อให้เสาเข็มจมลงในดินตามระยะที่กำหนด (โดยปกติจะนับเป็นจำนวนครั้งต่อการจม 1 ฟุต หรือ 30 เซนติเมตร),, ค่านี้เป็นตัวชี้วัดสำคัญที่วิศวกรใช้ในการประมาณกำลังการรับน้ำหนักของเสาเข็มในขณะปฏิบัติงานจริง, หากจำนวนครั้งในการตอกน้อยเกินไปหรือเสาเข็มจมลงง่าย แสดงว่าดินในจุดนั้นยังมีความแน่นไม่เพียงพอที่จะรับน้ำหนักตามที่ออกแบบไว้, ในทางกลับกัน หาก Blow Count มีจำนวนครั้งที่สูงขึ้นจนถึงเกณฑ์ที่กำหนด แสดงว่าปลายเสาเข็มได้เข้าสู่ชั้นดินที่มีความหนาแน่นสูงหรือชั้นดินแข็งแล้ว,,
วิธีการนับ Blow Count และการเช็ค Last 10 Blows
การตรวจสอบมาตรฐานความมั่นคงของฐานรากมีขั้นตอนการปฏิบัติงานทางวิศวกรรมดังนี้ครับ:
- การเตรียมการนับ: วิศวกรหรือผู้ควบคุมงานจะทำเครื่องหมายด้วยขีดสีไว้บนตัวเสาเข็มเป็นช่วงๆ ตลอดความยาว เช่น ทุกๆ ระยะ 30 เซนติเมตร หรือ 1 ฟุต,,
- การบันทึกค่า (Driving Record): ในระหว่างการตอก จะมีการนับและบันทึกจำนวนครั้งที่ตอกในแต่ละช่วงระยะที่ขีดไว้จนกระทั่งเสาเข็มใกล้จะถึงความลึกที่ต้องการ,,
- การนับ Last 10 Blows: เมื่อเสาเข็มตอกลงไปจนถึงระดับที่คาดว่าจะเป็นชั้นดินแข็ง วิศวกรจะสั่งให้นับจำนวนการตอก 10 ครั้งสุดท้าย แล้ววัดระยะการจมตัวรวมของทั้ง 10 ครั้งนั้น,,,
- เกณฑ์การวัดผล: หากระยะการจมตัวในการตอก 10 ครั้งสุดท้ายมีค่าน้อยกว่าหรือเท่ากับค่า “Set” ที่วิศวกรคำนวณไว้ (เช่น จมรวมกันไม่เกิน 5.5 เซนติเมตร ในการตอก 10 ครั้ง) จะถือว่าเสาเข็มต้นนั้นตั้งอยู่บนชั้นดินที่มั่นคงเพียงพอ,,
รู้ได้อย่างไรว่าเสาเข็มถึงชั้นดินแข็งแล้ว?
เราสามารถสังเกตและยืนยันการถึงชั้นดินแข็งได้จากปัจจัยดังต่อไปนี้:
- แรงต้านทานที่เพิ่มขึ้น: จำนวนครั้งในการตอกต่อระยะจมจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและทันที,
- เสาเข็มแทบไม่จมลง: เมื่อปลายเข็มหยั่งถึงชั้นทรายแน่นหรือดินดาน การตอกแต่ละครั้งเสาเข็มจะจมลงเพียงเล็กน้อยหรือหยุดนิ่ง,
- ค่าจากการคำนวณ: ระยะจมตัว 10 ครั้งสุดท้าย (Last 10 Blows) ได้ตามรายการคำนวณที่วิศวกรออกแบบไว้โดยอ้างอิงจากน้ำหนักตุ้มและระยะยก,,,
- ความเสี่ยงหากฝืนตอก: หาก Blow Count สูงมากเกินไปแล้วยังฝืนตอกต่อ อาจทำให้หัวเสาเข็มแตกหรือตัวเสาเข็มชำรุดเสียหายได้,,
สำหรับการก่อสร้างที่ต้องการคุณภาพสูงสุด เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micro Pile) ของภูมิสยามได้รับมาตรฐาน มอก. 397-2562 และมีการตรวจสอบค่า Blow Count อย่างเคร่งครัดทุกต้นเพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัย,,, หากท่านต้องการรายการคำนวณฐานรากหรือรับคำปรึกษาจากวิศวกรมืออาชีพ สามารถติดต่อได้ที่ ไลน์ @bhumisiam ครับ,
สรุปท้ายบทความ
Blow Count และ Last 10 Blows คือหัวใจสำคัญของการตรวจรับงานเสาเข็มเพื่อให้มั่นใจว่าอาคารจะไม่ทรุดตัว โดยต้องตอกให้ถึงชั้นดินแข็งตามเกณฑ์ที่วิศวกรกำหนด ไม่ใช่เพียงแค่ตอกให้มิดดินเท่านั้น การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ ร่วมกับการตรวจสอบค่าการตอกที่ได้มาตรฐาน จะช่วยยืนยันกำลังการรับน้ำหนักที่ปลอดภัย (Safe Load) และสร้างความมั่นคงถาวรให้กับโครงสร้างอาคารได้อย่างมั่นใจที่สุดครับ