ลักษณะและการเลือกใช้ฐาน 3 ประเภท 1) ฐานรากแผ่/ตื้น (Shallow Foundation) 2) ฐานรากเสาเข็ม/ลึก (Deep Foundation) 3) ฐานรากสำเร็จรูป (Prefabricated Foundation)

3809-micropile

3809 ลักษณะและการเลือกใช้ฐาน 3 ประเภท 1) ฐานรากแผ่/ตื้น (Shallow Foundation) 2) ฐานรากเสาเข็ม/ลึก (Deep Foundation) 3) ฐานรากสำเร็จรูป (Prefabricated Foundation)

การเลือกประเภทฐานรากถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดในการวิศวกรรมโครงสร้าง เพราะฐานรากทำหน้าที่แบกรับน้ำหนักบรรทุกทั้งหมดของอาคาร (ทั้ง Dead Load และ Live Load) แล้วถ่ายลงสู่ชั้นดินด้านใต้ หากท่าน ต้องการงานก่อสร้างที่มีคุณภาพมาตรฐานวิศวกรรมสูง มั่นคง แข็งแรง และไม่มีปัญหาโครงสร้างทรุดเอียงในระยะยาว มีรายละเอียดลักษณะและการเลือกใช้งานฐานราก 3 ประเภทหลัก ดังนี้ครับ


1. ฐานรากแผ่ / ฐานรากตื้น (Shallow Foundation)

ลักษณะและการทำงาน:

  • เป็นฐานรากประเภทตื้นที่วางอยู่บนชั้นดินระดับใกล้ผิวดิน (ความลึกเฉลี่ยประมาณ 1.5 – 3.0 เมตร) โดย ไม่ใช้เสาเข็ม
  • ทำหน้าที่รับน้ำหนักจากเสา คาน หรือตอม่อ แล้วกระจายน้ำหนักออกไปตามแนวกว้างลงสู่ผิวดินโดยตรง (Direct Bearing)
  • รูปแบบที่นิยม ได้แก่ ฐานรากแผ่เดี่ยว (Isolated Footing), ฐานรากแผ่ร่วม (Combined Footing) และ ฐานรากผืนใหญ่/ฐานรากแพ (Mat or Raft Foundation)

การเลือกใช้งานและสภาพพื้นที่ที่เหมาะสม:

  • พื้นที่ที่เหมาะสำหรับใช้งาน: เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มี ชั้นดินแข็งอัดแน่น ชั้นดินลูกรัง ชั้นหินผุ หรือชั้นหินดาน อยู่ตื้นใกล้ผิวดิน เช่น พื้นที่ดอน พื้นที่เชิงเขา หรือบริเวณภูเขาในต่างจังหวัด
  • ข้อกำหนดทางวิศวกรรม: ต้องผ่านการ เจาะสำรวจชั้นดิน (Soil Boring Test) และได้รับการรับรองจากวิศวกรโครงสร้างว่า กำลังรับน้ำหนักปลอดภัยของดิน (Safe Soil Bearing Capacity) ในระดับความลึกนั้นๆ มีค่าสูงพอที่จะรองรับน้ำหนักอาคารได้โดยไม่ยุบตัว
  • ข้อควรระวัง: ห้ามใช้ในพื้นที่ดินเหนียวอ่อน ดินเลน หรือพื้นที่ดินถมใหม่เด็ดขาด เพราะจะทำให้เกิดการทรุดตัวรุนแรงและเกิด การทรุดตัวไม่เท่ากัน (Differential Settlement) ดึงรั้งโครงสร้างจนแตกร้าว

2. ฐานรากเสาเข็ม / ฐานรากลึก (Deep Foundation)

ลักษณะและการทำงาน:

  • เป็นฐานรากที่ใช้ เสาเข็ม (Piles) เป็นตัวกลางในการถ่ายน้ำหนักจากตัวอาคารทะลุผ่านชั้นดินอ่อนชั้นบน ลงไปยังชั้นดินด้านล่างที่เสถียร
  • กลไกการรับน้ำหนักแบ่งเป็น 2 ระบบหลัก:
    1. Friction Pile: อาศัยแรงเสียดทานของดินรอบตัวเสาเข็มในการรับน้ำหนัก (เหมาะสำหรับเสาเข็มสั้นในงานชั่วคราว)
    2. End Bearing Pile: ถ่ายน้ำหนักตรงลงสู่ ชั้นดินแข็งดานหรือชั้นทรายแน่น (Bearing Layer) เพื่อให้อัตราการทรุดตัวเป็นศูนย์หรือน้อยที่สุดตามเกณฑ์วิศวกรรม

การเลือกใช้งานและสภาพพื้นที่ที่เหมาะสม:

  • พื้นที่ที่เหมาะสำหรับใช้งาน: จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่ที่มีชั้นดินเหนียวอ่อนหนาแน่นต่ำ เช่น กรุงเทพมหานคร ปริมณฑล ภาคกลางตอนล่าง พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ พื้นที่ชายฝั่งทะเล และพื้นที่ดินถมใหม่ รวมถึงอาคารที่ต้องการกำลังรับน้ำหนักสูง
  • ยกระดับงานคุณภาพสูงด้วย “เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micropile)”:
    • ความแข็งแกร่งระดับ 10 เท่า: ผลิตด้วยเทคโนโลยีอัดแรงปั่นเหวี่ยงความเร็วสูง (Spun Technology) จากประเทศเยอรมนี คอนกรีตอัดแน่นสูง ไร้โพรงอากาศ ผ่านมาตรฐาน มอก. 397-2562 และ SCG Endorsed Brand กำลังอัดสูงไม่น้อยกว่า 350 KSC (Cylinder) / 400 KSC (Cube)
    • ลดแรงสั่นสะเทือนขณะตอก: มี รูกลมกลวงตรงกลาง ช่วยระบายดินขณะตอก ลดแรงดันดินและแรงสั่นสะเทือน ตอกชิดอาคารเดิมได้ระยะ 50 เซนติเมตร โดยไม่ทำให้โครงสร้างข้างเคียงแตกร้าว
    • ถ่ายน้ำหนักถึงชั้นดินดานจริง: ต่อความยาวได้ท่อนละ 1.5 เมตร ตอกลงถึงชั้นดินแข็งดานจริง (End Bearing) รองรับน้ำหนักปลอดภัยได้สูง 20–50 ตันต่อต้น หน้างานสะอาดระบบแห้ง ไร้โคลน

3. ฐานรากสำเร็จรูป (Prefabricated Foundation / Precast Footing)

ลักษณะและการทำงาน:

  • เป็นฐานรากคอนกรีตเสริมเหล็กที่ ผลิตและขึ้นรูปสำเร็จมาจากโรงงาน (Precast Concrete Footing)
  • มีการควบคุมคุณภาพการเทคอนกรีต กำลังอัด (KSC) ระยะหุ้มคอนกรีต (Covering) และการจัดวางเหล็กเสริมตามมาตรฐานวิศวกรรมจากโรงงานอย่างแม่นยำ ก่อนขนย้ายมาติดตั้ง ณ หน้างานก่อสร้าง

การเลือกใช้งานและข้อดีทางวิศวกรรม:

  • การใช้งาน: นิยมใช้กับงานสร้างบ้านพักอาศัย อาคารสำเร็จรูป หรือโครงการที่ต้องการ ความเร็วในการก่อสร้างสูง
  • ข้อดี: ช่วยลดขั้นตอนการเข้าไม้แบบหน้างาน ลดเวลาการดัดเหล็กและรอคอนกรีตเซ็ตตัว ควบคุม มาตรฐานชิ้นงานได้สม่ำเสมอ ไม่ขึ้นกับสภาพอากาศหน้างาน
  • ข้อควรพิจารณา: ต้องบดอัดปรับระดับดินฐานรากให้ได้ระดับดิ่งและแนวระนาบอย่างแม่นยำ รวมถึงมีระบบการเชื่อมต่อ (Joint Connection & Dowel Bar) ระหว่างหัวเสาเข็มกับฐานรากสำเร็จรูปด้วยมอร์ต้าร์ชนิดไม่หดตัว (Non-shrink Grout) ตามมาตรฐานวิศวกรรมโครงสร้าง

สรุปท้ายบทความ

  1. ฐานรากแผ่ (Shallow Foundation): เหมาะสำหรับพื้นที่ดินแข็ง/เชิงเขาที่มีชั้นหินหรือดินลูกรังแน่นอยู่ตื้น ประหยัดค่าเสาเข็ม แต่ต้องมีผลเจาะทดสอบดินรับรอง
  2. ฐานรากเสาเข็ม (Deep Foundation): จำเป็นสำหรับพื้นที่ดินอ่อน (กทม. ปริมณฑล ภาคกลาง) เพื่อถ่ายน้ำหนักลงชั้นดินแข็งดาน โดยงานคุณภาพสูงแนะนำเลือก เสาเข็มสปันไมโครไพล์ ที่รับน้ำหนักได้สูง 20–50 ตัน/ต้น แรงสั่นสะเทือนต่ำ ปลอดภัยต่ออาคารข้างเคียง
  3. ฐานรากสำเร็จรูป (Prefabricated Foundation): เหมาะสำหรับงานที่เน้นความรวดเร็วและต้องการควบคุมคุณภาพคอนกรีตเสริมเหล็กจากโรงงาน
  4. ออกแบบฐานรากฟรีสำหรับงานบ้าน: สำหรับเจ้าของบ้านที่กำลังวางผังสร้างบ้านใหม่หรือต่อเติม งานบ้าน “TPN ภูมิสยาม” มีบริการออกแบบฐานรากให้ฟรี โดยทีมวิศวกรวิชาชีพ ช่วยคำนวณน้ำหนัก ประเมินชั้นดิน และวางผังตำแหน่งจุดตอกเสาเข็มให้ถูกต้องตามหลักวิศวกรรม
  5. ช่องทางปรึกษาฟรี: หากต้องการประเมินแบบแปลน คำนวณจุดตอกเสาเข็ม หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม แนะนำปรึกษาฟรีที่ ไลน์ @bhumisiam

🧱 หากท่านมีแบบแปลนบ้าน สภาพพื้นที่หน้างาน หรือประเภทสิ่งปลูกสร้างที่ต้องการให้วิศวกรช่วยประเมินการเลือกใช้ประเภทฐานรากเพิ่มเติม สามารถแจ้งรายละเอียดเข้ามาได้เลยนะครับ!

3809-micropile