3689 ชั้นดินในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เป็นอย่างไรบ้าง?
สภาพชั้นดินในพื้นที่ กรุงเทพมหานครและปริมณฑล เกิดจากการทับถมของตะกอนน้ำพาสูงตามธรรมชาติมานานหลายพันปี ส่งผลให้โครงสร้างชั้นดินใต้ผิวดินมีลักษณะเป็นชั้นเรียงตัวกันอย่างชัดเจน โดยสามารถแบ่งชั้นดินตามหลักปฐพีวิศวกรรมได้ดังนี้:
1. ลักษณะชั้นดินในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
- ชั้นดินเหนียวอ่อนกรุงเทพฯ (Soft Bangkok Clay):
- ระดับความลึก: ตั้งแต่ผิวดินลงไปประมาณ 0 – 12 ถึง 15 เมตร (บางพื้นที่ในเขตปริมณฑล เช่น อ.บางพลี จ.สมุทรปราการ หรือ อ.ลำลูกกา จ.ปทุมธานี ดินอ่อนอาจหนามากลึกถึง 23 – 26 เมตร)
- คุณสมบัติ: เป็นชั้นดินเลนที่มีปริมาณน้ำในดินสูง มีค่ากำลังรับแรงเฉือนต่ำ และเกิดการทรุดตัวได้ง่าย หากวางฐานรากแผ่หรือตอกเสาเข็มสั้น (6 – 10 เมตร) ลอยไว้ในชั้นนี้ อาคารจะเสี่ยงต่อการทรุดตัวในระยะยาว
- ชั้นดินเหนียวแข็ง (Stiff Clay):
- ระดับความลึก: อยู่ช่วงความลึกประมาณ 15 – 21 เมตร
- คุณสมบัติ: เนื้อดินมีความอัดแน่นและความแข็งแกร่งเพิ่มขึ้น สามารถรับน้ำหนักและแรงเสียดทานรอบเสาเข็ม (Skin Friction) ได้ดีขึ้นกว่าชั้นดินอ่อน
- ชั้นทรายชั้นแรก / ชั้นดินดาน (First Sand Layer / Hard Bearing Layer):
- ระดับความลึก: มักพบที่ความลึกเฉลี่ย 18 – 24 เมตร (โดยทั่วไปในเขต กทม. และปริมณฑลจะอยู่ที่ประมาณ 18 – 21 เมตร)
- คุณสมบัติ: เป็นชั้นทรายแน่นมากหรือดินเหนียวแข็งดาน มีความสามารถในการรับน้ำหนักแบกทาน (End Bearing Capacity) สูงสุด เหมาะอย่างยิ่งสำหรับใช้เป็นระดับปลายเสาเข็มของอาคารทั่วไปและบ้านพักอาศัย
- ชั้นดินแข็งและชั้นทรายชั้นลึก (Second Sand Layer & Hard Strata):
- ระดับความลึก: อยู่ลึกลงไปตั้งแต่ 25 – 45 เมตรขึ้นไป ใช้สำหรับวางปลายเสาเข็มของอาคารสูง ตึกขนาดใหญ่ หรือโครงสร้างหนักพิเศษ
2. ทำไมงานตอกเสาเข็มใน กทม. และปริมณฑล ควรพิจารณาเลือก “เสาเข็มสปันไมโครไพล์”?
เนื่องจากพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล มักเป็นชุมชนหนาแน่น อาคารปลูกสร้างชิดกัน และมีชั้นดินอ่อนหนา การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micropile) จึงถือเป็นทางเลือกฐานรากที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ด้วยเหตุผลสำคัญดังนี้:
- ตอกต่อได้ลึกถึงชั้นดินดาน (18 – 21+ เมตร): ท่อนเสาเข็มมีความยาวท่อนละ 1.5 เมตร นำมาตอกและเชื่อมต่อท่อนด้วยเพลทเหล็กมาตรฐาน ทำให้สามารถตอกทะลุชั้นดินเหนียวอ่อนลงไปวางปลายบนชั้นดินดานได้อย่างสมบูรณ์ ป้องกันปัญหาบ้านและส่วนต่อเติมทรุดตัว
- รูกลวงตรงกลางช่วยลดแรงสั่นสะเทือน: ผลิตด้วยกรรมวิธีปั่นเหวี่ยงความเร็วสูง (Spun Process) ได้มาตรฐาน มอก. 397-2562 มีรูกลวงตรงกลางช่วยลดการทดแทนดิน (Soil Displacement) และลดแรงอัดดันดินขณะตอก ทำให้แรงสั่นสะเทือนต่ำ ไม่ส่งผลกระทบให้บ้านข้างเคียงหรือโครงสร้างเดิมแตกร้าว
- เข้าทำงานในพื้นที่แคบได้ดีเยี่ยม: ชุดปั้นจั่นตอกเสาเข็มมีขนาดกะทัดรัด สามารถเคลื่อนย้ายเข้าซอยแคบ ทำงานชิดกำแพง หรือตอกใต้หลังคา/อาคารเดิมได้อย่างสะดวก
- กำลังรับน้ำหนักสูงและมั่นคงถาวร: สามารถรับน้ำหนักบรรทุกปลอดภัย (Safe Load) ได้สูงตั้งแต่ 20 – 50 ตัน/ต้น (ขึ้นอยู่กับขนาดหน้าตัด)
- หน้างานสะอาด: เป็นระบบตอกแห้ง ไม่สร้างโคลนเลอะเทอะเหมือนระบบเสาเข็มเจาะ
3. ข้อควรรู้และข้อควรระวังในการตอกเสาเข็ม
- หลีกเลี่ยงเสาเข็มสั้นสำหรับโครงสร้างหลัก: ไม่ควรใช้เสาเข็มสั้นฝังในชั้นดินเหนียวอ่อน เพราะจะเกิดการทรุดตัวตามระดับชั้นดินอ่อนในอนาคต
- ความแปรปรวนตามทำเล: แต่ละเขตพื้นที่ใน กทม. และปริมณฑลมีความลึกชั้นดินแข็งไม่เท่ากัน เช่น ฝั่งธนบุรีอาจมีชั้นทรายแป้งแทรกตัว หรือโซนบางพลีดินอ่อนหนาเป็นพิเศษ จึงควรอ้างอิงการตอกด้วยค่า Blow Count / Last 10 Blows และการรับรองจากวิศวกร
- ควบคุมแนวดิ่งและรอยเชื่อม: ต้องเช็กดิ่งเสาเข็มทุกท่อน และเชื่อมรอยต่อเพลทเหล็กเต็มรอบเพื่อความแข็งแรงถาวร
สรุป
- ชั้นดินในกรุงเทพฯ และปริมณฑล มีชั้นดินเหนียวอ่อนหนา 0 – 15 เมตรแรก และจะพบชั้นดินดานหรือชั้นทรายแข็งที่รับน้ำหนักได้ดีที่ระดับความลึก 18 – 21 เมตร (หรือ 23 – 26 เมตรในบางพื้นที่ดินอ่อนพิเศษ)
- การตอกเสาเข็มที่ปลอดภัย ต้องตอกทะลุชั้นดินเหนียวอ่อนลงไปหยั่งถึงชั้นดินดานเพื่อป้องกันการทรุดตัว
- เสาเข็มสปันไมโครไพล์ มาตรฐาน มอก. 397-2562 ตอบโจทย์งานตอกเสาเข็มในเขต กทม. และปริมณฑลได้ดีที่สุด เนื่องจากเข้าพื้นที่แคบได้ง่าย ลดแรงสั่นสะเทือนด้วยรูกลวง และตอกต่อความยาวลึกถึงชั้นดินดานได้อย่างมั่นคง
- แนะนำปรึกษาฟรี เรื่องการประเมินสภาพดิน ออกแบบฐานราก และเลือกขนาดเสาเข็มสปันไมโครไพล์โดยทีมวิศวกร ได้ที่ ไลน์ @bhumisiam
💡 หากคุณมีพิกัดพื้นที่ก่อสร้าง (เช่น เขตใน กทม., นนทบุรี, ปทุมธานี, สมุทรปราการ) หรือประเภทอาคารที่ต้องการสร้าง/ต่อเติม สามารถแจ้งรายละเอียดเพิ่มเติม เพื่อให้วิศวกรช่วยประเมินความลึกและหน้าตัดเสาเข็มเบื้องต้นได้ครับ
