2159 ความลึกของฐานราก (Depth of Foundation) คืออะไร? ระยะจากผิวดินถึงระดับฐานรากด้านล่าง
ความลึกของฐานราก (Depth of Foundation หรือ (D_f)) คือ ระยะทางในแนวดิ่งที่วัดจากระดับผิวดินเดิม (หรือระดับดินแต่งแต่งหน้างาน) ลงไปจนถึงระดับล่างสุดของตัวฐานราก (ก้นฟุตติ้ง) ซึ่งถือเป็นหนึ่งในปัจจัยทางวิศวกรรมปฐพีที่สำคัญที่สุดในการออกแบบและก่อสร้างอาคารทุกประเภท
ความสำคัญของความลึกของฐานรากทางวิศวกรรม
การกำหนดความลึกของฐานรากอย่างถูกต้องและเหมาะสม มีผลโดยตรงต่อเสถียรภาพและความปลอดภัยของโครงสร้างอาคารทั้งหลัง โดยมีเหตุผลสำคัญดังนี้:
- การถ่ายน้ำหนักลงสู่ชั้นดินที่รับกำลังได้ดี: ดินบริเวณผิวดินชั้นบนมักเป็นดินร่วน ดินถมใหม่ หรือดินที่มีอินทรียวัตถุสูง ซึ่งรับน้ำหนักได้น้อย การขุดฝังฐานรากลึกลงไปจะช่วยให้ฐานรากวางอยู่บนชั้นดินเดิมที่มีความแน่นหนาและมีกำลังแบกทานปลอดภัย (Safe Bearing Capacity) เพียงพอ
- ป้องกันผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล: ดินเหนียวบริเวณผิวดินจะมีการหดตัวในฤดูแล้งและพองตัวเมื่อได้รับความชื้นในฤดูฝน การวางฐานรากให้มีความลึกพ้นจากเขตการเปลี่ยนแปลงความชื้นจะช่วยลดปัญหาฐานรากขยับตัวตามสภาพอากาศ
- ป้องกันการชะล้างและกัดเซาะหน้าดิน: หากวางฐานรากตื้นเกินไป น้ำฝนหรือน้ำไหลผ่านอาจกัดเซาะดินรอบฐานรากออกไป จนทำให้ฐานรากสูญเสียการรองรับและวิบัติได้
- ข้อกำหนดตามกฎหมายควบคุมอาคาร: ตามกฎกระทรวง กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 ระบุไว้ชัดเจนว่า ฐานรากแผ่ต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า 0.20 เมตร และต้องฝังลึกจากระดับผิวดินถึงระดับต่ำสุดของฐานรากไม่น้อยกว่า 1.00 เมตร (เว้นแต่กรณีวางอยู่บนชั้นหินดานธรรมชาติที่ได้รับการยกเว้น)
ความลึกฐานรากกับระบบเสาเข็มสปันไมโครไพล์
สำหรับพื้นที่ที่มีชั้นดินเหนียวอ่อนหนาตัว (เช่น กรุงเทพฯ ปริมณฑล และภาคกลาง) การขุดทำฐานรากแผ่เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการป้องกันอาคารทรุดตัว จึงจำเป็นต้องใช้ ฐานรากเสาเข็ม (Pile Foundation) เพื่อส่งถ่ายน้ำหนักผ่านเสาเข็มลงไปสู่ชั้นดินแข็งดานที่ระดับความลึกเฉลี่ย 15 – 24 เมตร (ขึ้นอยู่กับทำเลที่ตั้ง)
หากคุณต้องการฐานรากเสาเข็มคุณภาพสูงสุด เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (Spun Micro Pile) จากภูมิสยาม คือคำตอบที่ตอบโจทย์งานก่อสร้างและงานต่อเติมอย่างสมบูรณ์แบบ:
- ความแข็งแกร่งระดับพรีเมียม: ผลิตด้วยเทคโนโลยีแรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางความเร็วสูง (Spun Process) คอนกรีตอัดแน่น แกร่งกว่าเสาเข็มทั่วไปถึง 10 เท่า ได้รับมาตรฐาน มอก. 397-2562 และ SCG Endorsed Brand
- ตอกชิดอาคารเดิมได้ปลอดภัย: มีนวัตกรรมรูกลวงตรงกลางระบายดิน ช่วยลดแรงดันดินและแรงสั่นสะเทือนขณะตอก สามารถตอกประชิดแนวกำแพงเดิมได้ในระยะปลอดภัยใกล้สุดเพียง 50 เซนติเมตร โดยไม่ทำให้บ้านข้างเคียงแตกร้าว
- ตรวจสอบความมั่นคงได้จริง: ควบคุมและยืนยันคุณภาพการรับน้ำหนักผ่านเกณฑ์การวัดระยะจมสิบครั้งสุดท้าย Last 10 Blow Count หน้างานจริง ร่วมกับวิศวกรผู้ควบคุม
หากท่านต้องการฐานรากคุณภาพสูง มั่นคง ปลอดภัยตามหลักวิศวกรรม แนะนำปรึกษาและรับบริการออกแบบฐานรากสำหรับงานบ้านฟรีโดยวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ ได้ที่ ไลน์ @bhumisiam ครับ
สรุปท้ายบทความ
ความลึกของฐานราก (Depth of Foundation) คือ ระยะจากผิวดินถึงระดับฐานรากด้านล่างสุด ซึ่งทำหน้าที่คุ้มกันไม่ให้ฐานรากได้รับผลกระทบจากการกัดเซาะหน้าดิน การเปลี่ยนแปลงความชื้นตามฤดูกาล และช่วยให้โครงสร้างวางอยู่บนชั้นดินที่มีกำลังรับน้ำหนักเพียงพอ โดยตามกฎหมายบังคับให้ฐานรากแผ่ต้องขุดฝังลึกลงไปอย่างน้อย 1 เมตร แต่หากเป็นพื้นที่ดินอ่อน จำเป็นต้องใช้ระบบฐานรากเสาเข็มตอกลึกถึงชั้นดินดานแข็ง การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (มาตรฐาน มอก. 397-2562) ร่วมกับการวัดค่า Last 10 Blow Count จะช่วยการันตีได้ว่าเสาเข็มลงลึกถึงชั้นดินแข็งจริง หน้างานสะอาด ไร้แรงสั่นสะเทือนรบกวนเพื่อนบ้าน และป้องกันปัญหาอาคารทรุดเอียงได้อย่างถาวรครับ
🔍 หากคุณกำลังวางแผนขุดทำฐานรากหรือตอกเสาเข็มอาคาร สามารถแจ้งประเภทอาคารและจังหวัดที่ก่อสร้าง เพื่อให้ช่วยประเมินระดับความลึกและขนาดฐานรากเบื้องต้นเพิ่มเติมได้นะครับ
