732 การติดตั้งเสาเข็ม พื้นดินอ่อนยุบตัว? รถขนส่งหรือปั้นจั่นน้ำหนักมากทำพื้นทรุด?
ปัญหา พื้นดินอ่อนยุบตัว ในขณะติดตั้งเสาเข็ม หรือการที่ รถขนส่งและปั้นจั่นน้ำหนักมากทำพื้นทรุด เป็นอุปสรรคสำคัญที่พบได้บ่อยในงานก่อสร้าง โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑลซึ่งมีชั้นดินเหนียวอ่อนหนามาก พฤติกรรมของดินและความเสี่ยงต่างๆ มีรายละเอียดที่ควรระวังดังนี้ครับ
- สาเหตุที่พื้นดินยุบตัวเมื่อมีรถขนส่งหรือเครื่องจักรหนัก
- กำลังแบกทานของดินต่ำ: ชั้นดินเหนียวอ่อน (Soft Clay) ในระดับบนมีความสามารถในการรับน้ำหนักน้อยมาก เมื่อนำรถบรรทุกเสาเข็มหรือรถเครนที่มีน้ำหนักหลายสิบตันเข้ามาวิ่งหรือจอดนิ่ง แรงกดทับที่เกิดขึ้นจะเกินกว่าที่ดินจะรับไหว ทำให้ดินเกิดการยุบตัวลงอย่างรวดเร็ว
- การเคลื่อนตัวทางด้านข้าง: ดินเหนียวอ่อนมีพฤติกรรมคล้ายของเหลวหนืด เมื่อมีน้ำหนักกดทับตรงจุดหนึ่ง ดินอาจจะไม่แค่ยุบลงตรงๆ แต่จะถูกเบียดออกด้านข้าง (Lateral Displacement) ส่งผลให้พื้นที่ข้างเคียงปูดนูนขึ้นมา หรือทำให้เสาเข็มต้นที่ตอกไปแล้วเกิดการเยื้องศูนย์หรือคลาดเคลื่อนได้
- ความเสี่ยงบริเวณบ่อขุด: หากเครื่องจักรที่มีน้ำหนักมากจอดใกล้บริเวณขอบบ่อที่ขุดเปิดหน้าดินไว้ น้ำหนักของเครื่องจักรจะเพิ่มแรงดันดินด้านข้าง ทำให้กำแพงกันดินหรือลาดดินเกิดการวิบัติและพังทลายลงมาได้
- ผลกระทบต่อการติดตั้งเสาเข็ม
- เครื่องจักรเสียระดับ: หากพื้นดินใต้ขาปั้นจั่นหรือรถเครนทรุดตัวไม่เท่ากัน จะทำให้เครื่องจักรเอียง ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งในการติดตั้งเสาเข็ม เพราะจะทำให้เสาเข็มที่ตอกลงไป “เอียงหรือไม่ได้ดิ่ง” ส่งผลต่อความแข็งแรงของโครงสร้างทันที
- ปัญหาดินปูด (Base Heave): ในกรณีที่มีการขุดหลุมฐานรากไว้ การนำเครื่องจักรหนักไปจอดใกล้ๆ อาจทำให้ดินก้นหลุมบวมตัวขึ้น (Heave) เนื่องจากแรงดันดินที่ถูกกดทับจากด้านบนเบียดให้ดินก้นหลุมทะลักขึ้นมา
- แนวทางการป้องกันและแก้ไข
- การใช้แผ่นเหล็กปูรองพื้น (Steel Plate): ก่อนนำรถหนักหรือเครื่องจักรเข้าหน้างาน ควรใช้แผ่นเหล็กหนาปูรองเพื่อ กระจายน้ำหนัก ให้แผ่ออกไปกว้างๆ ไม่ให้แรงกดกระจุกตัวอยู่ที่ล้อหรือขาปั้นจั่นเพียงจุดเดียว
- การบดอัดชั้นดินหรือลงทราย: หากสภาพหน้างานเละมาก อาจจำเป็นต้องลอกดินเลนออกแล้วถมทรายหรือหินคลุกบดอัดแน่นเพื่อสร้าง “ชั้นที่ทำงานได้” (Working Platform) ให้มั่นคงเพียงพอ
- เลือกเครื่องจักรขนาดเหมาะสม: สำหรับงานต่อเติมหรือพื้นที่แคบ การใช้ เสาเข็มไมโครไพล์ เป็นทางออกที่ดีมาก เพราะปั้นจั่นมีขนาดเล็กและน้ำหนักเบา (กว้างเพียง 1 เมตร สูง 3 เมตร) จึงลดความเสี่ยงที่พื้นจะทรุดตัวและเข้าทำงานได้คล่องตัวกว่าเครื่องจักรขนาดใหญ่
สรุปท้ายบทความ
ปัญหาพื้นยุบตัวจากรถขนส่งและเครื่องจักรหนักในพื้นที่ดินอ่อน เกิดจากน้ำหนักกดทับเกินความสามารถที่ดินจะรับได้ ซึ่งส่งผลเสียร้ายแรงต่อความแน่วดิ่งและความแม่นยำในการตอกเสาเข็ม การป้องกันที่ถูกต้องคือการ ปูแผ่นเหล็กเพื่อกระจายน้ำหนัก และการเลือกใช้เครื่องจักรที่มีขนาดกะทัดรัดและน้ำหนักเบาอย่าง ปั้นจั่นไมโครไพล์ เพื่อลดแรงกดทับต่อหน้าดินและลดผลกระทบต่อสิ่งปลูกสร้างข้างเคียงครับ