559 กฎหมายปี 2566 บังคับตรวจเสาเข็มบ้าน 3 ชั้นไหม?
สำหรับกฎกระทรวง “กำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566″ ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อช่วงต้นปี 2567 ที่ผ่านมา มีประเด็นที่เจ้าของอาคาร 3 ชั้นควรทราบเกี่ยวกับการตรวจสอบและสำรวจดินดังนี้ครับ
กฎหมายปี 2566 กับการบังคับตรวจเสาเข็มและดิน
ตามกฎกระทรวงฉบับนี้ ไม่ได้บังคับ ให้ “อาคารที่มีความสูง 3 ชั้น” ต้องจัดทำ “รายงานการสำรวจดินฐานราก” (Soil Boring Report) ประกอบรายการคำนวณครับ โดยกฎหมายกำหนดให้เฉพาะอาคารบางประเภทเท่านั้นที่ ต้องมี รายงานการสำรวจดินอย่างน้อย 3 จุด ได้แก่:
- อาคารสูง (23 เมตรขึ้นไป) หรืออาคารขนาดใหญ่พิเศษ (พื้นที่ 10,000 ตร.ม. ขึ้นไป)
- อาคารขนาดใหญ่ที่มีความสูงตั้งแต่ 4 ชั้นขึ้นไป
- อาคารที่มีความสูงตั้งแต่ 4 ชั้นขึ้นไป ที่ก่อสร้างในโครงการจัดสรรที่ดิน
อย่างไรก็ตาม แม้อาคาร 3 ชั้นจะไม่อยู่ในเกณฑ์บังคับต้องส่งรายงานการสำรวจดิน แต่กฎหมายใน หมวด 1 ข้อ 3 ยังคงระบุชัดเจนว่า ฐานรากของอาคารทุกประเภทจะต้องมีความมั่นคงแข็งแรงเพียงพอ และต้องมีการคำนวณแรงต้านทานที่ยอมให้ของเสาเข็มและการทรุดตัวของฐานรากให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย ดังนั้น วิศวกรผู้ออกแบบยังคงต้องรับผิดชอบในการคำนวณและเลือกใช้เสาเข็มที่เหมาะสมกับสภาพดินในพื้นที่นั้นๆ เพื่อความปลอดภัยสูงสุด
การพิจารณาเลือกใช้ “เสาเข็มสปันไมโครไพล์” สำหรับบ้าน 3 ชั้น
เมื่อพิจารณาในแง่วิศวกรรมเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยตามกฎหมายใหม่ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ (โดยเฉพาะของ TPN Bhumisiam) เป็นทางเลือกที่น่าสนใจมากสำหรับอาคาร 3 ชั้น ด้วยเหตุผลดังนี้:
- ความแข็งแกร่งระดับ มอก.: ภูมิสยามเป็นผู้ผลิตรายแรกที่ได้รับมาตรฐาน มอก. 397-2562 ซึ่งเสาเข็มสปัน (เสาเข็มแรงเหวี่ยง) มีความหนาแน่นของคอนกรีตสูงและแข็งแกร่งกว่าไมโครไพล์แบบหล่อทั่วไปถึง 10 เท่า จึงมั่นใจได้ในความปลอดภัยของโครงสร้าง 3 ชั้น
- รับน้ำหนักได้จริง: เสาเข็มสปันไมโครไพล์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 21-30 ซม. สามารถรับน้ำหนักปลอดภัยได้ตั้งแต่ 20 ถึง 50 ตันต่อต้น ซึ่งเพียงพอสำหรับอาคาร 3 ชั้นที่มีน้ำหนักโครงสร้างมาก
- ตรวจสอบความปลอดภัยได้หน้างาน: แม้กฎหมายจะไม่บังคับตรวจดินในอาคาร 3 ชั้น แต่คุณสามารถยืนยันความมั่นคงได้ด้วยวิธีการตรวจสอบ Last 10 Blow Count (การตอก 10 ครั้งสุดท้าย) หรือการทดสอบ Dynamic Load Test เพื่อพิสูจน์ว่าเสาเข็มหยั่งถึงชั้นดินแข็ง (End Bearing) และรับน้ำหนักได้ตามที่วิศวกรคำนวณไว้จริง
- หน้างานสะอาดและกระทบข้างเคียงน้อย: การตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์มีแรงสั่นสะเทือนต่ำมากเนื่องจากรูกลวงตรงกลางช่วยลดแรงดันดิน จึงปลอดภัยต่อบ้านข้างเคียงในกรณีที่สร้างอาคาร 3 ชั้นในพื้นที่ชุมชนหรือติดกับบ้านเดิม
สรุปท้ายบทความ
สำหรับอาคารความสูง 3 ชั้น กฎหมายปี 2566 ไม่ได้บังคับต้องมีรายงานการสำรวจดิน (Soil Boring Report) เหมือนอาคาร 4 ชั้นขึ้นไป แต่ยังคงบังคับให้วิศวกรต้องคำนวณฐานรากให้มั่นคงปลอดภัย การเลือกใช้ เสาเข็มสปันไมโครไพล์ มาตรฐาน มอก. 397-2562 จึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า เพราะสามารถตอกลึกถึงชั้นดินแข็งเพื่อป้องกันปัญหาบ้านทรุดตัวในระยะยาว และสามารถตรวจสอบกำลังการรับน้ำหนักหน้างานได้ทันทีผ่านวิธี Blow Count เพื่อความมั่นใจที่เหนือกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำของกฎหมายครับ

