309 คานคอดิน (Ground Beam หรือ Grade Beam) คืออะไร?
คานคอดิน (Ground Beam หรือ Grade Beam) คือ โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่อยู่ส่วนล่างสุดของบ้าน โดยวางอยู่เหนือเสาตอม่อและฐานรากในตำแหน่งที่ติดกับระดับผิวดิน ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการรับน้ำหนักของตัวบ้านชั้นล่าง เช่น ผนังและพื้น แล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ฐานราก รวมถึงช่วยยึดประคองโครงสร้างไม่ให้เกิดการเคลื่อนตัว
หน้าที่หลักของคานคอดิน ประกอบด้วย:
- รับน้ำหนักโครงสร้าง: รองรับน้ำหนักบรรทุกทั้งน้ำหนักคงที่ (Dead Load) เช่น ตัวบ้านและกำแพง และน้ำหนักบรรทุกจร (Live Load) จากผู้อยู่อาศัย แล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่เสาตอม่อ ฐานราก และเสาเข็มต่อไป
- รองรับพื้นชั้นล่าง: ทำหน้าที่รองรับและถ่ายน้ำหนักของพื้นบ้านชั้นที่ 1
- รัดประคองฐานราก: ช่วยยึดเหนี่ยวเสาและฐานรากแต่ละต้นไม่ให้แยกออกจากกันหรือเคลื่อนตัว ซึ่งเป็นการป้องกันปัญหาบ้านทรุดเอียง
- ป้องกันดินดัน: ช่วยต้านทานแรงดันของดินรอบบ้าน ไม่ให้ส่งผลเสียต่อโครงสร้างใต้ดิน
สำหรับการวางตำแหน่งของคานคอดิน จะขึ้นอยู่กับระดับความสูงของพื้นบ้านที่วิศวกรออกแบบไว้ โดยแบ่งเป็น 2 รูปแบบหลัก คือ:
- คานคอดินวางบนระดับพื้นดิน: นิยมใช้กับบ้านที่มีระดับพื้นชั้นล่างสูงจากพื้นดินไม่มาก โดยการก่อสร้างจะทำเนินดินให้สูงเสมอกับท้องคาน
- คานคอดินอยู่สูงกว่าระดับพื้นดิน: มักใช้กับบ้านที่ต้องการยกพื้นสูง (เช่น ยกสูง 1 เมตรขึ้นไปเพื่อหนีน้ำท่วม) ซึ่งการก่อสร้างจะต้องใช้ไม้แบบหล่อท้องคานตามปกติ