ขั้นตอนการเช็ค Last Ten Blow Count มั่นใจฐานรากไม่ทรุดตัว
การเช็ค Last Ten Blow Count คือขั้นตอนสำคัญทางวิศวกรรมที่ใช้ตรวจสอบว่าเสาเข็มสามารถรับน้ำหนักได้จริงตามที่ออกแบบไว้หรือไม่ และเพื่อยืนยันว่าปลายเสาเข็มได้ลงไปถึง ชั้นดินแข็ง (Hard Mane) หรือชั้นดินดานแล้ว ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นใจว่าฐานรากจะไม่เกิดการทรุดตัวในอนาคต โดยมีรายละเอียดและขั้นตอนดังนี้ครับ:
ขั้นตอนการเช็ค Last Ten Blow Count
- การตอกเสาเข็มจนถึงชั้นดินแข็ง: ช่างจะทำการตอกเสาเข็มสปันไมโครไพล์ (ท่อนละ 1.5 เมตร) เชื่อมต่อกันและตอกลงไปเรื่อยๆ จนเริ่มรู้สึกว่าเสาเข็มจมลงได้ยากขึ้น หรือถึงระดับความลึกที่วิศวกรคาดการณ์ไว้ (เช่น ในกรุงเทพฯ มักอยู่ที่ 18–21 เมตร)
- การขีดทำเครื่องหมาย: เมื่อเสาเข็มเริ่มตอกไม่ค่อยลง ช่างจะทำการขีดเส้นทำเครื่องหมายบนตัวเสาเข็มเพื่อใช้เป็นจุดอ้างอิงในการวัดระยะจม
- การนับการตอก 10 ครั้งสุดท้าย: ปล่อยลูกตุ้มปั้นจั่นตอกลงบนหัวเสาเข็มอย่างต่อเนื่องจำนวน 10 ครั้ง โดยใช้ความสูงของระยะยกที่คงที่ตามที่วิศวกรกำหนด
- วัดระยะการจม: หลังจากตอกครบ 10 ครั้ง จะทำการวัดระยะห่างจากขีดเครื่องหมายเดิมว่าเสาเข็มจมลงไปเป็นระยะเท่าใด
- เปรียบเทียบกับรายการคำนวณ: ระยะที่จมลงนี้ต้อง น้อยกว่าหรือเท่ากับ ค่าที่วิศวกรคำนวณไว้ในตาราง Blow Count (เช่น 10 ครั้งสุดท้ายต้องจมไม่เกินกี่มิลลิเมตร) หากค่าผ่านเกณฑ์ แสดงว่าปลายเสาเข็มวางอยู่บนชั้นดินที่รับน้ำหนักได้ปลอดภัย (Safe Load) แล้วจึงหยุดตอกได้
ทำไมวิธีนี้ถึงทำให้มั่นใจว่าฐานรากไม่ทรุดตัว?
- ยืนยันการรับน้ำหนักจริง: เป็นการทดสอบหน้างานจริงว่าเสาเข็มต้นนั้นๆ สามารถรับน้ำหนักปลอดภัยได้ตามเกณฑ์ (เช่น 20–50 ตันต่อต้น ตามขนาดหน้าตัด) ไม่ใช่เพียงแค่การดูความลึกเพียงอย่างเดียว
- เข้าถึงชั้นดินดาน: การเช็ค Blow Count ช่วยให้มั่นใจว่าปลายเสาเข็มไม่ได้หยุดอยู่ที่ชั้นดินอ่อน แต่หยั่งลึกลงไปจนถึงชั้นดินที่แข็งแรงพอที่จะไม่เกิดการยุบตัวตามน้ำหนักของอาคาร
- ตรวจสอบความสมบูรณ์: ช่วยตรวจสอบเบื้องต้นว่าเสาเข็มไม่มีการหักหรือชำรุดใต้ดิน เพราะหากเสาเข็มหัก ค่า Blow Count จะไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน
- มาตรฐานวิศวกรรม: บริษัทที่ได้มาตรฐาน เช่น ภูมิสยาม (Bhumisiam) จะจัดทำรายการคำนวณการตอก (Blow Count Report) ให้ลูกค้าทุกต้น เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันความปลอดภัยตามหลักวิศวกรรมสากล
ข้อควรระวัง: หากตอกจนถึงชั้นดินแข็งหรือชั้นทรายแล้ว ไม่ควรฝืนตอกต่อ เพราะแรงกระแทกมหาศาลอาจทำให้เสาเข็มเสียหายหรือแตกหักได้ ดังนั้นการควบคุมงานโดยวิศวกรและการใช้ปั้นจั่นที่มีน้ำหนักตุ้มเหมาะสมจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งครับ